Αυτά τα συγκλονιστικά στοιχεία προέρχονται από δημοσκόπηση που διεξήγαγε η ΓΣΕΒΕΕ, η Ελληνική Συνομοσπονδία Διευθυντών, Βιοτεχνών και Εμπόρων.

Η έρευνα διεξήχθη σε συνεργασία με τη Marc σε δείγμα 1006 νοικοκυριών μεταξύ 15 και 21 Νοεμβρίου 2017.

Τα στοιχεία της έρευνας επιβεβαιώνουν ότι παρά τους βελτιωτικούς μακροοικονομικούς δείκτες, οι “καρποί της λιτότητας και των μεταρρυθμίσεων” δεν έχουν φτάσει στο μέσο όρο των ελληνικών.

Το αυξανόμενο χάσμα μεταξύ χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων απειλεί το μοντέλο ανάπτυξης της κοινότητας σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας για το οικονομικό κλίμα του GSEVEE.

Παρά τα σημάδια βελτίωσης των μακροοικονομικών δεικτών, τρία σημαντικά στοιχεία δείχνουν ότι η βελτίωση δεν έφτασε στο μέσο όρο των ελληνικών:

Το 70% των νέων θέλει να αναζητήσει εργασία στο εξωτερικό,
Το 51% των νοικοκυριών εξαρτάται από τις συντάξεις παρά τις περικοπές που πραγματοποίησαν
3 στους 4 άνεργους είναι σε μακροχρόνια ανεργία.

“Η βόμβα που απειλεί τα θεμέλια της κοινωνικής συνοχής είναι ότι ένα στα πέντε νοικοκυριά ανησυχεί για την απώλεια των σπιτιών τους”, δήλωσε ο Πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ Γιώργος Καββαθάς όταν παρουσιάστηκε η έκθεση.

Ένα στα τέσσερα νοικοκυριά δεν είναι σε θέση να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις τους .

Έσοδα – Οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών

Μία οριακή βελτίωση παρατηρείται όσον αφορά την κινητικότητα του εισοδήματος.

Περισσότερο από ένα στα τρία νοικοκυριά (34,2%) δηλώνουν ότι ζουν με ετήσιο οικογενειακό εισόδημα που τα τοποθετεί στη χαμηλότερη κατηγορία στην κλίμακα εισοδήματος (μέχρι € 10.000).

· Το 62,4% των νοικοκυριών ανέφερε το 2017 χαμηλότερο εισόδημα από ό, τι το 2016

· Ο αυξανόμενος ρυθμός (35,6% έναντι 22,2% στην έρευνα του 2016) δείχνει σταθεροποίηση του εισοδήματός τους.

Η συνολική μείωση των εσόδων αντικατοπτρίζεται επίσης στα ετήσια στοιχεία που δημοσιεύονται στο δημόσιο σύστημα ERGANI για το 2017: ο μέσος μηνιαίος μισθός ανήλθε σε 1021,13 ευρώ, ελαφρώς χαμηλότερος από το 2016 (1057,21 ευρώ).

Υπάρχει σαφής τάση για διεύρυνση της ανισότητας υπέρ των ομάδων υψηλού εισοδήματος (η κατηγορία των περισσότερων από 30.000 ευρώ αυξήθηκε κατά 14.1%).

Τα νοικοκυριά με ένα ανέργο μέλος του νοικοκυριού είναι ιδιαίτερα ευάλωτα.

Μόνο το 3,1% του πληθυσμού καταφέρνει να εξοικονομήσει χρήματα.

· Σε πρόσφατη μελέτη της Τράπεζας της Ελλάδος (Ιούλιος 2017), σημειώνεται ότι τα ελληνικά νοικοκυριά έχουν χάσει το 26% του εισοδήματός τους και το 37,5% της αξίας των περιουσιακών τους στοιχείων από την αρχή της κρίσης.

Φτώχεια

Το 14,6% των νοικοκυριών υποδεικνύει ότι το εισόδημά τους είναι ανεπαρκές για την κάλυψη των βασικών αναγκών τους, γεγονός που συνδέεται με το ποσοστό ακραίας φτώχειας στη χώρα (το 40% του μέσου εισοδήματος, ELSTAT).

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία από την έρευνα Eurostat για το εισόδημα και τις συνθήκες διαβίωσης, η σχετική γραμμή φτώχειας αυξήθηκε από 7 178 ευρώ το 2010 σε 4 500 ευρώ το 2016, γεγονός που υποδηλώνει σημαντική μείωση του μέσου εισοδήματος.

Λαμβάνοντας τη γραμμή φτώχειας για το 2010 ως μεσοπρόθεσμο μέτρο, περίπου το ήμισυ των νοικοκυριών θα θεωρούνταν σήμερα κακή (48%).

Το φαινόμενο της νομισματικής φτώχειας φαίνεται συστηματικά υψηλό.

· Όσον αφορά τη δυνατότητα έκτακτης πληρωμής 500 ευρώ: το 16,3% δήλωσε ότι δεν μπορούν να το αντέξουν οικονομικά, ενώ το 52,2% θα κάλυπτε αυτές τις δαπάνες με πολλές δυσκολίες.

Περισσότερο από 6 στα 10 νοικοκυριά (61,1%) αναγκάζονται να κάνουν περικοπές για να εξασφαλίσουν το ελάχιστο απαραίτητο.

Πρέπει να σημειωθεί ότι τα μεγάλα νοικοκυριά (περισσότερα από 5) και τα νοικοκυριά με ανέργους αντιμετωπίζουν σοβαρότερο πρόβλημα κάλυψης των βασικών αναγκών.

προσδοκίες

Οι προσδοκίες των νοικοκυριών για το 2018 παρέμειναν αρνητικές:

· Το 63,6% το 2017 (73,5% το 2016) προβλέπει την επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης.

· Το 27,9% πιστεύει ότι θα παραμείνει σταθερό

· Το 5,1% αναμένει βελτιωμένο οικονομικό δυναμικό

Τα αποτελέσματα αυτά συνδέονται με τις προβλέψεις των νοικοκυριών για την ικανότητά τους να ανταποκριθούν στις τρέχουσες και μελλοντικές δεσμεύσεις, καθώς και τις χαμηλές προσδοκίες βελτίωσης των οικονομιών των νοικοκυριών.

Οι συντάξεις τροφοδοτούν ολόκληρες οικογένειες

Η σύνταξη γήρατος παραμένει η κύρια πηγή εισοδήματος για περισσότερα από τα μισά νοικοκυριά, παρά τις μεμονωμένες περικοπές.

Εξακολουθεί να παραμένει υποκατάστατο του κράτους πρόνοιας και της κοινωνικής προστασίας.

· Χωρίς συντάξεις, το ποσοστό φτώχειας θα είναι το 52,9% του πληθυσμού.

Εμπορικές δραστηριότητες

Τα νοικοκυριά που αναφέρουν το εισόδημα από εμπορική δραστηριότητα ως κύρια πηγή εσόδων παραμένουν σε πολύ χαμηλό ποσοστό 5,9%, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα ελληνικά νοικοκυριά δεν είναι σε θέση να αναπτύξουν βιώσιμες και επικερδείς επιχειρηματικές δραστηριότητες στο περιβάλλον σημερινή οικονομική κατάσταση.

Είναι προφανές ότι για ένα μεγάλο μέρος των νοικοκυριών, η έναρξη μιας επιχείρησης είναι ένα πρόσθετο μέσο εισοδήματος (με τη μορφή επιδόματος).

Απασχόληση – Ανεργία

Το 29,9% των νοικοκυριών, ή περίπου ένα εκατομμύριο νοικοκυριά, έχει τουλάχιστον έναν άνεργο στην οικογένεια. Το ποσοστό μακροχρόνιας ανεργίας είναι 83,5%. Για όλα τα μέλη του ανέργου νοικοκυριού, το επίδομα ανεργίας περιορίζεται στο 7,3%.

Σχεδόν 3 στους 4 άνεργοι είναι σε μακροχρόνια ανεργία, γεγονός που απειλεί να υποτιμήσει το παραγωγικό ιστό και το ανθρώπινο κεφάλαιο της χώρας.

Η οικονομική περιθωριοποίηση αφορά όχι μόνο τον άνεργο πληθυσμό αλλά και τις ομάδες εργαζομένων.

· Περισσότερο από ένα στα πέντε νοικοκυριά (21,5%) έχει ένα μέλος της οικογένειας που εργάζεται για λιγότερο από τον κατώτατο μισθό, που ορίζεται επίσημα σε € 586 (€ 490 καθαρά).

Οικονομική μετανάστευση

Το 9,0% των νοικοκυριών αναφέρουν ότι έχουν τουλάχιστον ένα μέλος που έχει μεταναστεύσει στο εξωτερικό για να βρει εργασία.

Αυτό συνδέεται με τη μεταβολή των συνθηκών διαβίωσης περισσότερων από 400.000 οικογενειών.

Σύμφωνα με επίσημα στατιστικά στοιχεία, εκτιμάται ότι περισσότεροι από 710.000 Έλληνες πολίτες έχουν μεταναστεύσει από την αρχή της κρίσης (2010-2016).

Η τάση για συνέχιση του φαινομένου είναι ανησυχητική καθώς η μεταναστευτική ροή δεν φαίνεται να είναι υπό έλεγχο.

Το 40,1% των νοικοκυριών θα εξέταζε σοβαρά τη μετανάστευση αν υπήρχαν ευκαιρίες να βρουν δουλειά.

Για τους νέους ηλικίας 18 έως 34 ετών, το ποσοστό αυτό είναι 72,3%.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι πλουσιότερες και πιο μορφωμένες ομάδες στην κοινωνία είναι οι πιο πιθανό να μεταναστεύσουν.

Οικονομικές υποχρεώσεις

Το 19,6% των νοικοκυριών έχει εκκρεμή χρέη προς τις φορολογικές αρχές, ενώ το 55,6% αυτών των οφειλετών βρίσκεται σε διαπραγμάτευση με τις φορολογικές αρχές, υποδεικνύοντας ότι οι περισσότεροι οφειλέτες βρίσκονται σε μόνιμη κατάσταση χρεών και αναζητούν λύσεις με την επέκταση των όρων αποπληρωμής.

Καθώς οι ρυθμίσεις που θεσπίστηκαν για τα νοικοκυριά το 2015 δεν ισχύουν πλέον, το ποσοστό των πολιτών με καθυστερούμενες οφειλές θα πρέπει να αυξηθεί.

Το 31,1% (έναντι 27,3% το Δεκέμβριο του 2016) των χρεωμένων νοικοκυριών έχει ανεξόφλητα χρέη με τράπεζες (περίπου 450 000 νοικοκυριά).

Το πρόβλημα είναι πιο έντονο για τα φτωχότερα και μόνο νοικοκυριά (με ποσοστά άνω του 40%).

Ένα στους τέσσερις νοικοκυριά πιστεύει ότι δεν θα μπορέσουν να εκπληρώσουν τις φορολογικές τους υποχρεώσεις το επόμενο έτος

Το 14,8% των νοικοκυριών που κατέχουν την ιδιοκτησία τους δηλώνουν ότι δεν είναι σε θέση να πληρώσουν φόρους επί της περιουσίας τους (ENFIA).

Το 20,2% των ιδιοκτητών είναι δύο φορές υπεύθυνοι για την ιδιοκτησία τους: εκτός από την πληρωμή της ENFIA, πρέπει επίσης να εξοφλήσουν την υποθήκη.

Το 32,2% πιστεύει ότι δεν θα μπορέσει να αντιμετωπίσει τις οφειλές του το επόμενο έτος.

Κατανάλωση – Ποιότητα ζωής

Παρά τη σχετική βελτίωση ορισμένων δεικτών κατανάλωσης, η πτωτική τάση της εγχώριας ζήτησης συνεχίζεται για ένα ευρύ φάσμα αγαθών και υπηρεσιών.

Όσον αφορά τις τάσεις της κατανάλωσης, μεγάλο μέρος του πληθυσμού κατέγραψε μειώσεις στις δαπάνες για υποδήματα (61,3%), αναψυχή (48,3%), προϊόντα διατροφής (40,2%) και είδη οικιακής χρήσης (40,1%). Προστιθέμενο σε αυτό είναι η αγορά προϊόντων που δεν ανταποκρίνονται στα πρότυπα.

Για τέταρτο συνεχές έτος μετά τις αποκαλούμενες “μεταρρυθμίσεις” στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης που μείωσαν αποτελεσματικά τις δημόσιες δαπάνες για αυτόν τον τομέα από το 2012 και μετά, ο αριθμός των νοικοκυριών που ανέφεραν αυξημένες ιδιωτικές δαπάνες για την υγεία και τη φαρμακευτική περίθαλψη αυξήθηκε.

Όπως και ο αριθμός εκείνων που αύξησαν τα έξοδα θέρμανσης (επιβλήθηκε ειδικός φόρος επί του πετρελαίου θέρμανσης το 2012).

Το εύρημα αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για άμεση ενεργοποίηση του νεοσύστατου προγράμματος πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης για το γενικό πληθυσμό, καθώς και για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του κοινού στις δομές δημόσιας υγείας.

Αυτή η ανοδική τάση των ιδιωτικών δαπανών για την εξασφάλιση κοινωνικών αναγκών όπως η υγειονομική περίθαλψη και η θέρμανση έχουν αποτρεπτικό αποτέλεσμα στη συνολική κοινωνική ευημερία.

· Το 47,8% των νοικοκυριών ανέφερε ότι καθυστέρησε ή καθυστέρησε την παροχή ιατρικών συμβουλών και θεραπείας λόγω οικονομικής αδυναμίας.

Περισσότερο από ένα στα τρία νοικοκυριά καθυστέρησαν την επισκευή μιας οικιακής συσκευής ή τη συντήρηση του αυτοκινήτου.

Περισσότερο από ένα στα τέσσερα νοικοκυριά καθυστερούν να πληρώσουν για υπηρεσίες κοινής ωφέλειας και συντήρηση στο σπίτι.

Με βάση τα στατιστικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, τα νοικοκυριά των ομάδων χαμηλότερου εισοδήματος αύξησαν τις δαπάνες τους κατά 17% για τις δημόσιες υπηρεσίες και κατά 25% για τις μεταφορές από το 2009.

Σε γενικές γραμμές, οι πολίτες εγκρίνουν το αποκαλούμενο κοινωνικό μέρισμα ή το κοινωνικό πλεόνασμα για τις ευάλωτες ομάδες στην κοινωνία, όπως οι άνεργοι και τα άτομα με χαμηλό εισόδημα.

Η πρώτη προτεραιότητα των πολιτών είναι ότι οι φόροι λειτουργούν «αμοιβαία», ιδίως στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης (73,2%), στην εκπαίδευση (45,8%) και στα μέτρα για την τόνωση της απασχόλησης και των επενδύσεων (40%).

PS: Για κάθε μέσο πολίτη που ζει στην Ελλάδα, αυτή η έρευνα απλά επιβεβαιώνει την καθημερινή μας ελληνική πραγματικότητα.

Επισκόπηση Ελληνικού Τύπου 02/02/2018

133 δισεκατομμύρια ευρώ (74% του ΑΕΠ ): αυτό είναι το ποσό των συσσωρευμένων χρεών των φορολογουμένων στην κατάσταση των οποίων 101,8 δισεκατομμύρια στο φόρο και 31,28 δισεκατομμύρια στα ασφαλιστικά ταμεία. Μόνο για το έτος 2017, το ποσό των μη καταβληθέντων φόρων ανήλθε στα 13 δισ. Ευρώ (Kathimerini, The Journal of Editors, Avghi).