ΑΡΧΑΙΑ ΙΘΩΜΗ ΚΑΛΗΜΕΡΑ ΙΕΡΗ ΕΛΛΑΔΑ

Οι κλασικές ελληνικές πόλεις-κράτη εξέδιδαν κομψούς τύπους νομισμάτων που ευνοούσαν ορισμένα σύμβολα, θεούς και ήρωες.

Πρόκειται για 15 από τα πιο χαρακτηριστικά αρχαία ελληνικά νομίσματα της Κλασικής περιόδου.

Δεν είναι υπερβολή ότι η αρχαία τέχνη έφτασε σε υψηλό σημείο στην Κλασική Ελλάδα.

 Η ελληνική κλασική περίοδος διήρκεσε από την Ιωνική εξέγερση (500 π.Χ.) έως το θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου (323 π.Χ.).

 Σε εκείνο το σημείο της ιστορίας, ο ελληνικός κόσμος ήταν χωρισμένος σε περίπου 2.000 πόλεις-κράτη οι περισσότεροι με τη μοναδική παραγωγή νομισμάτων και τις εικόνες τους.

Σήμερα τα αρχαία ελληνικά νομίσματα είναι και νομισματικά νομίσματα. Αυτό σημαίνει ότι αξίζουν περισσότερο από την αξία του πολύτιμου μετάλλου τους και ως εκ τούτου είναι πολύτιμα συλλεκτικά αντικείμενα.

Η προστιθέμενη αξία τους είναι κυρίως αποτέλεσμα της αρχαίας ιστορίας και της σπανιότητάς τους.

Σε αυτό το άρθρο, θα εξερευνήσουμε 15 διακριτικά αρχαία ελληνικά νομίσματα της Κλασικής περιόδου. Θα εστιάσουμε συγκεκριμένα σε πόλεις από την ηπειρωτική Ελλάδα, τα νησιά του Αιγαίου και τη Μικρά Ασία.

Όλα για τα Αρχαία Ελληνικά Νομίσματα

Αρχαία ελληνικά ασημένια νομίσματα από την Αθήνα

, The Trustees of the British Museum

Οι Λυδοί ή οι Ίωνες Έλληνες εισήγαγαν τη νομισματοκοπία κάποια στιγμή τον 7ο αιώνα π.Χ. Τα πρώτα νομίσματα κατασκευάστηκαν από ήλεκτρο (ένα μείγμα χρυσού και αργύρου) και γρήγορα εξαπλώθηκαν σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο. Στις αρχές της κλασικής περιόδου στην Ελλάδα, κάθε μεγάλη πόλη είχε τους δικούς της περίτεχνους τύπους νομισμάτων. Τα αρχαία ελληνικά νομίσματα εκείνης της εποχής εκδόθηκαν κυρίως σε ασήμι και μπρούτζο.

Σας αρέσει αυτό το άρθρο;

Εγγραφείτε στο Δωρεάν Εβδομαδιαίο ενημερωτικό μας δελτίο

Ελέγξτε τα εισερχόμενά σας για να ενεργοποιήσετε τη συνδρομή σας

Σας ευχαριστώ!

Τα αρχαία νομίσματα που πωλούνται σε δημοπρασίες σήμερα είναι νομισματικά νομίσματα. Η αξία τους εξαρτάται από μια σειρά παραγόντων όπως η ποιότητα, η σπανιότητα, η ιστορική αξία, το υλικό και άλλοι. Ωστόσο, στην αρχαιότητα, δύο παράγοντες καθόριζαν κυρίως την αξία ενός νομίσματος. υλικό και βάρος. Για να διευκολυνθεί το εμπόριο, οι αρχαίες ελληνικές πόλεις άρχισαν να ακολουθούν ορισμένα πρότυπα βάρους. Τα πιο δημοφιλή ήταν:

• Το Αττικό (Αθηναϊκό), με βάση την αττική δραχμή (4,3 γρ. αργύρου)

• Ο Κορινθιακός, με βάση τον κορινθιακό στατήρα (8,6 γρ. αργύρου)

• Ο Αιγινήτης, με βάση τον Αιγινήτικο στατήρα (12,2 γρ. αργύρου)

Η νομισματοκοπία κάθε πόλης-κράτους χρησιμοποιούσε σύμβολα αντλημένα από την ιστορία και τον μύθο. Αυτά τα σύμβολα (κονκάρδες) ήταν αναπαραστάσεις της πόλης και έκαναν τα νομίσματά της εύκολα αναγνωρίσιμα. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην αρχαία νομισματική (τη μελέτη της αρχαίας νομισματοκοπίας) η μπροστινή όψη ενός νομίσματος ονομάζεται εμπροσθότυπος και η πίσω όψη του οπισθότυπου.

15. Αίγινα 

Turtle (παρ.) και Incuse Square (αναθ.),

Ασημένιος στατήρας Αίγινας

, 456/45-431 π.Χ., American Numismatic Society

Η Αίγινα είναι ένα νησί κοντά στην Αθήνα στο δυτικό Αιγαίο. Η πόλη της Αίγινας ήταν δωρική αποικία της πόλης της Επιδαύρου. Κατά την περσική εισβολή στην Ελλάδα, η Αίγινα αρχικά υποτάχθηκε στους Πέρσες. Ωστόσο, αποκατέστησε την εικόνα της πολεμώντας γενναία στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας (480 π.Χ.) στο πλευρό των Αθηναίων.

Τα πρώτα αργυρά αρχαία ελληνικά νομίσματα ανήκουν στην πόλη της Αίγινας. Το αιγινήτικο πρότυπο βασιζόταν σε ασημένιο δίδραχμο ή στατήρα. Αυτά τα νομίσματα χρησιμοποιήθηκαν ευρέως σε περιοχές χωρίς ασημένια νομίσματα όπως η Αίγυπτος και το Λεβάντε. Η ευρεία κυκλοφορία των αιγινήτικων νομισμάτων οδήγησε πολλές πόλεις του Αιγαίου να υιοθετήσουν το Αιγινήτικο πρότυπο βάρους.

Το σήμα της Αίγινας ήταν η χελώνα. Ο τυπικός αντίστροφος τύπος νομισμάτων της πόλης ήταν ένα σχέδιο που ονομαζόταν επίσης «λοξή».

14. Χίος 

Η Χίος είναι ένα νησί ακριβώς απέναντι από τις ασιατικές ακτές. Η Χίος κατά την αρχαϊκή περίοδο ήταν θέμα της Περσίας. Οι αρχές του πέμπτου αιώνα βρήκε το νησί να αγωνίζεται για την ανεξαρτησία του. Τελικά εντάχθηκε στον Δηλιακό Σύνδεσμο Αθηνών. Ωστόσο, η Χίος πολέμησε κατά των Αθηναίων κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο και ξανά στον Κοινωνικό πόλεμο (357–355 π.Χ.).

Η σφίγγα παρέμεινε το νομισματικό σήμα της πόλης μέχρι τον τρίτο αιώνα π.Χ. Στην πίσω όψη του νομίσματος του συνήθως υπήρχε ένας αμφορέας με ένα τσαμπί σταφύλια. Αυτό χρησίμευσε ως ένδειξη του πλούτου του νησιού και της εμπορικής δραστηριότητας που βασιζόταν στο τοπικό κρασί.

13. Κως  

Ηρακλής (όπ.) και Καβούρι (αναθ.), Αργυρό τετράδραχμο Κω

, 370-45 π.Χ., Αμερικανική Νομισματική Εταιρεία

Η Κως ήταν μέρος της Δωρικής Πεντάπολης μαζί με τις πόλεις Λίνδο, Ιαλυσό, Κάμειρο και Κνίδο. Βρίσκεται στο ανατολικό Αιγαίο κοντά στις ακτές της Ασίας, η πόλη παρουσίαζε μια πλούσια νομισματική παράδοση. Στην κλασική περίοδο, το καβούρι έγινε το σήμα της πόλης. Κατά τον τέταρτο αιώνα, η Κως παρήγαγε νομίσματα με διάφορα θέματα κυρίως από τον μύθο του ήρωα Ηρακλή. Ωστόσο, το καβούρι συναντάται σταθερά στα νομίσματα της Κω, θυμίζοντας τον νησιώτικο πολιτισμό της.

12. Θάσος 

Satyr Abducting Nymph (obv.) and Quadripartite Incuse Square (αναθ.), Ασημένιος στατήρας της Θάσου, 411-390 π.Χ., Αμερικανική Νομισματική Εταιρεία

Το νησί της Θάσου στο Βόρειο Αιγαίο ήταν γνωστό για τη λατρεία του Διόνυσου (Βάκχου). Ο Διόνυσος ήταν ο θεός του κρασιού και της μουσικής. Η λατρεία του είχε εξαπλωθεί από τα ανατολικά και είχε φτάσει στη Θάσο από τη γειτονική περιοχή της Θράκης.

Χάρη στον σπάνιο ορυκτό της πλούτο, η Θάσος εξέδωσε νομίσματα τόσο σε ασήμι όσο και σε χάλκινο κατά τον τέταρτο και τρίτο αιώνα. Πολλά νομίσματα απεικόνιζαν οργιαστικές σκηνές και μυθικά όντα που σχετίζονται με τον Διόνυσο. Ανάμεσα στα πιο ενδιαφέροντα νομίσματα του νησιού απεικόνιζε τον σύντροφο-θεό του Διόνυσου Σίλβανο να τρέχει κρατώντας μια νύμφη. Η νύμφη διαμαρτυρόταν για την απαγωγή της ενώ τα σώματα των δύο είχαν σχήμα σβάστικας. κοινό σύμβολο στην αρχαία ελληνική τέχνη.

11. Σάμος 

Η Σάμος είναι ένα νησί που βρίσκεται ακριβώς απέναντι από τις ελληνικές πόλεις του Ιονίου της Μικράς Ασίας. Ήταν το πρώτο νησί που χρησιμοποίησε νομίσματα στις αρχές του έκτου αιώνα. Όπως και οι άλλες πόλεις του Ιονίου, τα σαμιακά πρώιμα νομίσματα ήταν στατήρες ήλεκτρου. Κατά την Κλασική περίοδο, οι Σάμιοι εξέδιδαν νομίσματα με κεφάλι λιονταριού στον εμπροσθότυπο και ταύρο στην πίσω όψη. Ένας άλλος τύπος με την πλώρη της σαμιακής γαλέρας (η Σάμαινα) έγινε επίσης κοινός στα ασημένια τετράδραχμα.

Τόσο το λιοντάρι όσο και ο ταύρος ήταν σύμβολα της Ήρας, της συζύγου του Δία και της αγαπημένης θεότητας της Σάμου. Άλλωστε εκεί ήταν ο πιο διάσημος ναός της θεάς (το Ηραίο).

10. Ρόδος 

Κεφαλή Ήλιου στα ¾ (προβλ.) και Ρόδο (αναθ.), Αργυρό δίδραχμο Ρόδου

, 400-333 π.Χ., Αμερικανική Νομισματική Εταιρεία

Το 408/7 π.Χ. οι πόλεις Λίνδος, Ιαλυσός και Κάμυρος ίδρυσαν την πόλη της Ρόδου ως πρωτεύουσα του νεοσύστατου κράτους τους. Αυτό γρήγορα επεκτάθηκε για να συμπεριλάβει περιοχές στην Ασία και τα γύρω νησιά. Αυτές οι κατακτήσεις έφεραν πλούτο και φήμη στη ροδιακή πρωτεύουσα που συνέχιζε να αυξάνεται.

Η Ρόδος ήταν μια από τις λίγες ελληνικές πόλεις με αρκετό πλούτο για την παραγωγή χρυσών νομισμάτων στο αττικό πρότυπο. Χωρίς αμφιβολία, τα ροδιακά νομίσματα είναι από τα ωραιότερα αρχαία ελληνικά νομίσματα. Η υψηλή ποιότητά τους σε συνδυασμό με την πλούσια ροδιακή ιστορία σημαίνει επίσης ότι συγκαταλέγονται στα καλύτερα νομισματικά νομίσματα της Κλασικής Περιόδου. Στην μπροστινή τους πλευρά απεικονίζεται ο θεός του ήλιου Ήλιος, ο σύζυγος του νησιού της Ρόδου. Οι Ρόδιοι είχαν επίσης αφιερώσει ένα τεράστιο άγαλμα στον Θεό. Γνωστός ως ο Κολοσσός της Ρόδου, το άγαλμα ήταν ένα από τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου. Η πίσω όψη απεικόνιζε ένα τριαντάφυλλο. Αυτό σήμαινε λογοπαίγνιο, καθώς η ελληνική λέξη για το τριαντάφυλλο (rhodos) ακουγόταν ακριβώς όπως το όνομα της πόλης.

9. Melos 

Pomegranate (προβλ.) και Incuse Square with Cross (αναθ.),

Αργυρός Στατήρας της Μήλου, 450-40 π.Χ., Αμερικανική Νομισματική Εταιρεία

Ο κυρίαρχος νομισματικός τύπος του νησιού της Μήλου ήταν το μήλο (ή ρόδι). Αυτή δεν ήταν μια τυχαία επιλογή. Στα ελληνικά, το όνομα του νησιού μοιάζει ακριβώς με τη λέξη για το μήλο (πεπόνι). Όπως το τριαντάφυλλο της Ρόδου, έτσι και το μήλο της Μήλου ήταν μια λογοπαίγνια αναπαράσταση του ονόματος του νησιού. Επιπλέον, είναι χρήσιμο να θυμόμαστε ότι οι περισσότεροι άνθρωποι στην αρχαιότητα ήταν αναλφάβητοι. Αυτές οι λογοπαίγνιες αναπαραστάσεις θα μπορούσαν να βοηθήσουν κάποιον να αναγνωρίσει αμέσως την προέλευση ενός νομίσματος.

 Η παραγωγή νομισμάτων στη Μήλο σταμάτησε για λίγο μετά από ένα διάσημο επεισόδιο στον Πελοποννησιακό πόλεμο. Οι Μήλιοι προσπάθησαν να βοηθήσουν τους Σπαρτιάτες, με τους οποίους είχαν συγγένεια (και οι δύο ήταν Δωριείς) διατηρώντας την ουδετερότητά τους. Η Μήλος, μια μικρή νησιωτική δύναμη, δεν ήθελε να προκαλέσει την Αθήνα, τη ναυτική υπερδύναμη της εποχής. Ωστόσο, το 416/5 η Αθήνα πρόσφερε στον Μήλο ένα τελεσίγραφο: να πληρώσει φόρο τιμής και να ενταχθεί στη Δηλιακή Συμμαχία ή να καταστραφεί.

Ο Θουκυδίδης περιγράφει έναν συναρπαστικό διάλογο μεταξύ των εκπροσώπων των δύο πόλεων. Οι Αθηναίοι εξήγησαν ότι δεν θα ερχόταν βοήθεια από τη Σπάρτη και ότι η πόλη ήταν καταδικασμένη αν δεν παραδοθεί. Οι Μήλιοι επέλεξαν τελικά να πολεμήσουν κρατώντας την τιμή πάνω από όλα και ελπίζοντας ότι οι Σπαρτιάτες θα τους βοηθήσουν. Στην πολιορκία που ακολούθησε, ο αθηναϊκός στρατός κατέστρεψε την πόλη της Μήλου. Όλοι οι άντρες πολίτες σφαγιάστηκαν και όλες οι γυναίκες και τα παιδιά πουλήθηκαν σε σκλάβους. Μόλις το 405 π.Χ. οι Σπαρτιάτες τερμάτισαν τη βασιλεία της Αθήνας στο νησί.

8. Κνωσός 

Κεφάλι της Ήρας με στέφανο (παρ.) και τετράγωνο λαβύρινθο (αναθ.), Ασημένιος στατήρας της Κνωσού

, 350-00 π.Χ., The British Museum

Η Κνωσός ήταν πόλη της Κρήτης και σημαντικό εμπορικό κέντρο από την Ελληνική Εποχή του Χαλκού. Η ιστορία της Κνωσού είχε τις ρίζες της στο μύθο.

Ο λαβύρινθος στην εμπρόσθια όψη των νομισμάτων της Κνωσίας ήταν μια αναφορά στο μύθο του μινώταυρου. Η ιστορία έχει ως εξής. Ο βασιλιάς Μίνωας της Κρήτης προσευχήθηκε να θυσιάσει έναν δυνατό λευκό ταύρο στον θεό της θάλασσας Ποσειδώνα. Ο θεός εκπλήρωσε την επιθυμία του. Ωστόσο, ο Μίνωας είδε την ομορφιά του ζώου και αποφάσισε να το κρατήσει. Για το σκοπό αυτό, θυσίασε έναν άλλο ταύρο στον θεό. Αυτό δεν άρεσε στον Ποσειδώνα και αποφάσισε να τιμωρήσει τον βασιλιά. Στη συνέχεια μάγεψε τη γυναίκα του Μίνωα Πασιφάη που ερωτεύτηκε παράφορα τον ταύρο που είχε κρατήσει για τον εαυτό του ο Μίνωας. Από την ένωσή τους γεννήθηκε ένα τρομερό θηρίο. Αυτός ήταν ο Μινώταυρος, μισός άνθρωπος και μισός ταύρος.

Όπως ήταν φυσικό, ο Μίνωας ήθελε να κρύψει το θηρίο, κάτι που ήταν μεγάλη ντροπή για αυτόν. Για το σκοπό αυτό, διέταξε τον Δαίδαλο, τον θρυλικό εφευρέτη, να χτίσει έναν μεγάλο λαβύρινθο. Ο Δαίδαλος ολοκλήρωσε το έργο και ο Μίνωας τοποθέτησε τον Μινώταυρο στο κέντρο του. Ο Θησέας ένας άλλος θρυλικός Έλληνας ήρωας σκότωσε τελικά το τέρας σε ένα άλλο επεισόδιο του μύθου.

Ο λαβύρινθος παραμένει ένα από τα πιο εύκολα αναγνωρίσιμα σύμβολα στα αρχαία ελληνικά νομίσματα. Η σημασία του πρέπει να ήταν μεγάλη για τους κατοίκους της Κνωσού. Ο λαβύρινθος δεν ήταν απλώς μια οπτική αναφορά στον μύθο του Μινώταυρου. Ήταν επίσης μια υπενθύμιση ενός θρυλικού παρελθόντος όπου βασιλιάδες, ήρωες, τέρατα και θεοί περπατούσαν στη γη. Ένα θρυλικό παρελθόν όπου οι Κρήτες κυριαρχούσαν στον κόσμο.

7. Τραυματισμός 

Η πόλη της Γόρτυνας ή Γόρτυνας ήταν η άλλη σημαντικότερη κρητική πόλη της περιόδου. Η Γόρτυνα διάλεξε έναν άλλο μύθο για τα νομίσματά της. Τα πιο συνηθισμένα θέματα απεικόνιζαν την απαγωγή της όμορφης νύμφης Ευρώπης από τον Δία μεταμορφωμένη σε ταύρο. Προς τιμήν της Ευρώπης, η Γόρτυνα γιόρταζε το πανηγύρι της Ελλωτίας. Είναι ενδιαφέρον ότι η ήπειρος της Ευρώπης πήρε το όνομά της από την Ευρώπη.

Στην μπροστινή πλευρά, η Ευρώπη εμφανιζόταν καθισμένη σε ένα δέντρο, ενώ στην πίσω όψη απεικόνιζε έναν ταύρο ως σύμβολο του Δία. Αυτό σημαίνει ότι τα γορτυνιακά νομίσματα έλεγαν την ίδια ιστορία και στις δύο όψεις τους.

6. Θήβα 

Βοιωτική ασπίδα (προβλ.) και Αμφορέας και τριαντάφυλλο (αναθ.), Αργυρός στατήρας Θήβας

, 378-35 π.Χ., The British Museum

Η Θήβα ήταν πόλη της περιοχής της Βοιωτίας. Ονομαζόταν επίσης Επτάπυλη Θήβα σε αντίθεση με την Εκατοντόθυρη Θήβα της Αιγύπτου. Η πόλη είχε μια πλούσια πολιτική και στρατιωτική ιστορία που ισορροπούσε μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων της εποχής. Κατά την περσική εισβολή, οι Θηβαίοι ενώθηκαν με την Αθήνα και τη Σπάρτη, ενώ οι αριστοκράτες τους υποστήριξαν τον Πέρση βασιλιά Ξέρξη. Στον Πελοποννησιακό πόλεμο οι Θηβαίοι πήραν το μέρος της Σπάρτης και βγήκαν από τον πόλεμο σε καλή κατάσταση.

Τα επόμενα χρόνια η Θήβα εξελίχθηκε σταδιακά σε τρομερή δύναμη. Χάρη στη στρατιωτική ηγεσία του Πελοπίδα και του Επαμεινώνδα, η Θήβα θριάμβευσε επί των Σπαρτιατών στα Λεύκτρα (371 π.Χ.). Αυτή ήταν η αρχή μιας βραχύβιας θηβαϊκής ηγεμονίας. Οι φιλοδοξίες της Θήβας έληξαν αμέσως μετά τη μάχη της Μαντινείας (362 π.Χ.). Ενώ οι Θηβαίοι κέρδισαν τους Σπαρτιάτες, έχασαν τους μεγαλύτερους ηγέτες τους και ένα μεγάλο μέρος του στρατού τους. Η πόλη δεν ανέκαμψε ποτέ πλήρως.

Το νόμισμα της Θήβας είναι ένα από τα πιο ξεχωριστά στον ελληνικό κόσμο. Ο πιο συνηθισμένος τύπος είχε τη χαρακτηριστική βοιωτική ασπίδα στον εμπροσθότυπο και έναν αμφορέα στην πίσω πλευρά.

5. Αθήνα 

Αθηνά (όπ.) και κουκουβάγια (αναθ.), Αργυρό τετράδραχμο Αθηνών

, 450-06 π.Χ., The British Museum

Η Αθήνα αποδείχθηκε τρομερή δύναμη αφού νίκησε επιτυχώς τους Πέρσες στον Μαραθώνα (490 π.Χ.) και τη Σαλαμίνα (480 π.Χ.). Μέχρι το τέλος του Πολέμου, η Αθήνα υποδυόταν τον υπερασπιστή της ελληνικής αυτονομίας και τον προστάτη της δημοκρατίας.

Η άνοδος των Αθηναίων στην εξουσία προκάλεσε τους Σπαρτιάτες που ήταν μέχρι τότε ο αδιαμφισβήτητος στρατιωτικός ηγέτης του ελληνικού κόσμου. Για την προστασία των συμφερόντων τους, και οι δύο πλευρές δημιούργησαν ισχυρές συμμαχίες που τελικά συγκρούστηκαν βίαια στον Πελοποννησιακό Πόλεμο (431-404 π.Χ.). Η Σπάρτη βγήκε νικήτρια, αλλά το κόστος της σύγκρουσης ήταν πολύ μεγάλο για όλους. Η πόλη-κράτος δεν θα ανακτούσε ποτέ τη δύναμή της διευκολύνοντας τη μετάβαση στη βασιλεία της Μακεδονίας.

Η αθηναϊκή νομισματοκοπία ακολουθούσε το αττικό πρότυπο. Η θέση της Αθήνας ως ηγετικής ναυτικής δύναμης της επέτρεψε να κυριαρχήσει στο εμπόριο στο Αιγαίο. Εξάλλου, τα ορυχεία του Λαυρίου, που βρίσκονται κοντά στην πόλη, παρείχαν μεγάλη προσφορά σε ασήμι. Αυτό σήμαινε ότι η πόλη μπορούσε να κόψει νομίσματα υψηλής ποιότητας που τελικά έγιναν το πρότυπο για το εμπόριο κατά την Κλασική περίοδο.

Τα αθηναϊκά νομίσματα απεικόνιζαν μια κουκουβάγια στην εμπρόσθια όψη. Για το λόγο αυτό ονομάζονταν «κουκουβάγιες». Η προστάτιδα θεότητα της Αθήνας ήταν η θεά Αθηνά. Ο Παρθενώνας ήταν ο ναός της και η κουκουβάγια το ιερό της σύμβολο.

Σήμερα οι κουκουβάγιες είναι τα πιο δημοφιλή και εύκολα αναγνωρίσιμα αρχαία ελληνικά νομίσματα. Αυτό σημαίνει ότι τα καλύτερα και πιο σπάνια ανάμεσά τους είναι τα βραβευμένα νομισματικά νομίσματα.

4. Κόρινθος 

Αθηνά (όπ.) και Πήγασος (αναθ.), Αργυρός στατήρας Κορίνθου

, 415-387 π.Χ., The British Museum

Η Κόρινθος ήταν μια μεγάλη πόλη που βρισκόταν μεταξύ Αθήνας και Σπάρτης. Για μεγάλο χρονικό διάστημα, η Κόρινθος κυριαρχούσε στο ναυτικό εμπόριο ελέγχοντας μια βασική γεωστρατηγική περιοχή μεταξύ της Πελοποννήσου και της υπόλοιπης ηπειρωτικής Ελλάδας. Η πόλη συγκέντρωσε τόσο πολύ πλούτο από το εμπόριο που ο Οράτιος είπε: « Δεν μπορούν όλοι να πάνε στην Κόρινθο».

Επίσης, στην Κόρινθο πραγματοποιήθηκε το Συνέδριο που εξελίχθηκε σε Ελληνικό Σύνδεσμο. μια συμμαχία ελληνικών πόλεων (συμπεριλαμβανομένων της Αθήνας και της Σπάρτης) ενάντια στην περσική εισβολή. Αργότερα, η διαμάχη της Κορίνθου με την αποικία της Κέρκυρα οδήγησε σε μια μεγάλη σύγκρουση που πυροδότησε τον Πελοποννησιακό Πόλεμο. Σε εκείνο το σημείο, η πόλη συμμάχησε με τους Σπαρτιάτες. Μετά τον πόλεμο, η Κόρινθος πολέμησε εναντίον κάθε μεγάλης πόλης σε μια σειρά από συγκρούσεις που αποδυνάμωσαν περαιτέρω τη θέση της.

Τα κορινθιακά νομίσματα συνήθως παρουσίαζαν τον Πήγασο – το μυθικό φτερωτό άλογο του Βελλεροφώντα, του θρυλικού ήρωα της Κορίνθου. Στην άλλη όψη του νομίσματος απεικόνιζε το κεφάλι της Αθηνάς με το λεγόμενο κορινθιακό κράνος. Το σύμβολο koppa (ϙ) υπάρχει πάντα στη νομισματοκοπία της περιόδου ως σύμβολο της αρχαϊκής ονομασίας της πόλης (Ϙόρινθος).

3. Έφεσος 

Bee (obv.) and Stag (αναθ.), Silver τετράδραχμο of Ephesus, 390-40 BCE, American Numismatic Society

Η Έφεσος ήταν μια αττικο-ιωνική αποικία στα παράλια της Μικράς Ασίας και μέρος των δώδεκα πόλεων της Ιωνικής Συμμαχίας. Η πόλη ήταν γνωστή για τον ναό της Αρτέμιδος. ένα από τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου.

Λόγω της θέσης της, η Έφεσος βρισκόταν σε επαφή με τους ανατολικούς πολιτισμούς που πρώτοι εξέδωσαν νομίσματα. Ως εκ τούτου, η πόλη παρήγαγε τα δικά της πρώιμα νομίσματα από ήλεκτρο κατά την αρχαϊκή περίοδο.

Τα αρχαία ελληνικά νομίσματα της Εφέσου απεικόνιζαν με συνέπεια μια μέλισσα. Η ομορφιά του συμβόλου είναι αναμφίβολα αυτονόητη. Η μέλισσα ήταν ένα από τα σύμβολα της Άρτεμης, μιας θεάς που συνδέεται με τη φύση και το κυνήγι. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο αρχιερέας του Ναού της Αρτέμιδος ονομαζόταν Βασιλιάς-Μέλισσα ενώ οι ιέρειες μέλισσες. Οι κομψές μέλισσες της Εφέσου φτιάχνουν ωραία νομισματικά νομίσματα που απολαμβάνουν προνομιακές θέσεις στις δημοπρασίες σήμερα.

2. Μίλητος 

Η ιωνική πόλη Μίλητος στα παράλια της Μικράς Ασίας ήταν από τους πρωτοπόρους της νομισματοκοπίας όπως και η Έφεσος. Η Αρχαϊκή Μίλητος χρησιμοποίησε νομίσματα από ήλεκτρο με κεφαλή λιονταριού στον εμπροσθότυπο και τετράγωνο στην πίσω πλευρά. Αρχικά, η Έφεσος είχε το δικό της πρότυπο βάρους, αλλά υιοθέτησε την Αιγινήτισσα στις αρχές της Κλασικής περιόδου. Μετά τους Περσικούς Πολέμους, η πόλη εγκατέλειψε το ήλεκτρο και αγκάλιασε το ασήμι για τα νομίσματά της. Αντικατέστησε επίσης το τετράγωνο με παραλλαγές φυτικής διακόσμησης.

Κατά τον 4ο αιώνα, ο εμπροσθότυπος τύπος νομισμάτων της Μιλήσιας παρουσίαζε την εικόνα του Απόλλωνα και στον οπισθότυπο ένα λιοντάρι με ένα τριαντάφυλλο ή ένα αστέρι.

1. Τα Ωραία Νομισματικά Νομίσματα της Μυτιλήνης

Απόλλων (παραβ.) και μοσχάρι (αναθ.), Ηλεκτρον έκτε Μυτιλήνης

, 454-28 π.Χ., μέσω της Αμερικανικής Νομισματικής Εταιρείας

Η Μυτιλήνη συναγωνίστηκε την πόλη της Μήθυμνας για την κυριαρχία στη Λέσβο. Η πόλη βρισκόταν στην ανατολική πλευρά του νησιού σε όλη την ασιατική ενδοχώρα. Κατά την κλασική περίοδο η Μυτιλήνη έγινε το κέντρο του νησιού.

Η Μυτιλήνη φημίζεται για την αντιπαράθεση της αθηναϊκής αυτοκρατορίας το 428 π.Χ. εν μέσω του Πελοποννησιακού πολέμου. Η εξέγερση της Μυτιλήνης προκάλεσε οργή και απογοήτευση στην Αθήνα. Αρχικά επικράτησαν οι ακραίες φωνές και η αθηναϊκή συνέλευση έστειλε πλοία να καταστρέψουν τη Μυτιλήνη, να σκοτώσουν όλους τους άνδρες και να πουλήσουν γυναίκες και παιδιά σε σκλάβους.

Κατά τη διάρκεια της νύχτας, όλοι άρχισαν να κάνουν δεύτερες σκέψεις και, μέχρι τα ξημερώματα, η πόλη ήταν σοκαρισμένη. Μια νέα συνέλευση ακύρωσε την προηγούμενη απόφαση και ένα ταχύπλοο στάλθηκε για να σταματήσει την εισβολή στα ίχνη του. Ευτυχώς, το πλοίο τα κατάφερε και ο αθηναϊκός στρατός έμαθε για τις νέες διαταγές λίγες στιγμές πριν ξεκινήσει επίθεση. Οι Μυτιληνιοί δεν έμαθαν ποτέ ότι μετά βίας είχαν γλιτώσει την καταστροφή.

Οι συλλέκτες νομισμάτων είναι πιθανώς εξοικειωμένοι με την ομορφιά των νομισμάτων από τη Μυτιλήνη. Εξάλλου, αυτή ήταν η μόνη πόλη που συνέχιζε να εκδίδει νομίσματα από ήλεκτρο μέχρι το 326 π.Χ. Η ονομασία που προτιμάται για τη νομισματοκοπία ήλεκτρου ονομαζόταν hekte. Οι Μυτιληναίοι πειραματίστηκαν και με νομίσματα δισεκατομμυρίων (μείγμα αργύρου και μπρούτζου).

Τα νομίσματα της Μυτιλήνης δεν ακολουθούσαν συγκεκριμένη εικονογραφία και είναι συνήθως ανεπιγραφικά (χωρίς επιγραφές). Διακρίνονται όχι λόγω της εικόνας τους αλλά της ποιότητας και του σπάνιου υλικού τους. Διάφοροι θεοί, ήρωες και σύμβολα εμφανίζονται στους εκτές της πόλης. Ωστόσο, ο Απόλλωνας, η Άρτεμις, η Λήδα και η λύρα έχουν μοναδική θέση στη νομισματική παραγωγή της.

Λόγω της μοναδικότητάς τους ως προς το υλικό (ήλεκτρο), την εικονογραφία και την ποιότητα, τα μυτιληνιακά τεύχη είναι νομισματικά νομίσματα υψηλής αξίας. Ένα όμορφο νόμισμα από τη Μυτιλήνη είναι σίγουρα ένα πολύτιμο αντικείμενο για κάθε συλλογή αρχαίων ελληνικών νομισμάτων.

Μπόνους: Πού είναι τα Αρχαία Ελληνικά Νομίσματα από τη Σπάρτη;

Νεαροί Σπαρτιάτες που ασκούνται

από Hilaire-Germain-Edgar Degas, 1860, Εθνική Πινακοθήκη

Σε αυτό το άρθρο είδαμε αρχαία ελληνικά νομίσματα από 15 ελληνικές πόλεις-κράτη. Είδαμε νομίσματα από κάθε μεγάλη ελληνική δύναμη της εποχής εκτός από μία, τη Σπάρτη.

Η Σπάρτη ή Λακεδαίμονος φημιζόταν για την πειθαρχημένη κοινωνία της. Πραγματικά, η πόλη επένδυσε πολλά στην εκπαίδευση και τη στρατιωτική εκπαίδευση των πολιτών της. Το αποτέλεσμα ήταν ένας ισχυρός στρατός που καμία άλλη ελληνική πόλη δεν μπορούσε να ανταποκριθεί. Γι’ αυτό ακριβώς οι Σπαρτιάτες καυχιόνταν ότι τα τείχη της Σπάρτης ήταν πολίτες της.

Η σπαρτιατική πειθαρχία και ο συντηρητισμός διαμόρφωσαν έναν νόμο που απαγόρευε την κυκλοφορία των σπαρτιατικών νομισμάτων. Αντίθετα, οι Σπαρτιάτες εμπορεύονταν χρησιμοποιώντας τις πελάνοι – μεγάλα πλινθώματα σιδήρου. Γιατί; Γιατί οι πελανοί δεν είχαν αξία στην υπόλοιπη Ελλάδα και ήταν δύσκολο να σωθούν. Με αυτόν τον τρόπο η πόλη ενθάρρυνε τους πολίτες της να αποφεύγουν τις υλικές απολαύσεις που συνοδεύουν μια πλούσια ζωή. Τέτοιες απολαύσεις θεωρούνταν ένα ατημέλητο μονοπάτι προς μια αθηναϊκή «απαλότητα» μυαλού και σώματος.

Η Σπάρτη άρχισε τελικά να παράγει νομίσματα γύρω στο 300 π.Χ. όταν δεν έπαιζε πλέον σημαντικό πολιτικό ρόλο. Η πόλη-κράτος είχε ήδη δώσει τη θέση της στις μεγάλες αυτοκρατορίες των διαδόχων του Αλεξάνδρου.