ΑΡΧΑΙΑ ΙΘΩΜΗ ΚΑΛΗΜΕΡΑ ΙΕΡΗ ΕΛΛΑΔΑ

Πολιτικό Οικονομικό Κοινωνικό Πολιτιστικό. «Κάθε λαός είναι άξιος των ανθρώπων που τον κυβερνούν . Κανείς δεν είναι πιο υποδουλωμένος από εκείνους που εσφαλμένα πιστεύουν πως είναι ελεύθεροι. Όσοι αδιαφορούν για τα κοινά είναι καταδικασμένοι να εξουσιάζονται πάντα από ανθρώπους κατώτερούς τους .» Πλάτωνας 427-347 π.Χ

Arxaia Ithomi Banner

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

Γιατί;;;;;;Τρομοκρατούν τον κόσμο; Γιατί;;;;; Εγκατέλειψαν στην τύχη του τον κόσμο; Ποιο σχέδιο εκτελείτε πλήρης καταστροφής και γενοκτονίας του λαού και της παραγωγής του;;;


Θα πρέπει χθες, όχι αύριο, να αναρωτηθούμε;;;; Ποιος λέει ψέματα, ο Κασιμάτης, ή το πολιτικό σύστημα/ και να αποφασίσουμε, σήμερα, όχι αύριο πως θα σώσουμε την πατρίδα μας;

ΠΛΑΤΩΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ

Του Δημήτρη Κουτσογιάννη (Ομότιμου Καθηγητή ΕΜΠ, Σχολή Πολιτικών Μηχανικων

Τα δίκτυα ομβρίων τα σχεδιάζουμε για περίοδο επαναφοράς 5 ως 10 χρόνια.

Αυτό σημαίνει πως στην πολύ ευνοϊκή (και όχι πολύ συχνή) περίπτωση που, εκεί που μένουμε, υπάρχει δίκτυο ομβρίων άρτια συντηρούμενο (με τακτικό καθαρισμό φρεατίων κτλ.)

θα βλέπουμε τον δρόμο μπροστά στο σπίτι μας να πλημμυρίζει κάθε 5 με 10 χρόνια κατά μέσο όρο.

Τις διευθετήσεις των αστικών ρεμάτων τις σχεδιάζουμε για περίοδο επαναφοράς 50 χρόνια.

Αν τώρα σκεφτούμε πρόχειρα ότι στην Ελλάδα υπάρχουν πάνω από 500 οικισμοί με ρέματα ευάλωτα σε πλημμύρες, κι ακόμη κι αν είναι σωστά διευθετημένα, αυτό σημαίνει πως κατά μέσο όρο θα έχουμε κάθε χρόνο τουλάχιστον 10 περιπτώσεις υπερχειλίσεων και πλημμυρικών καταστροφών στη χώρα.

Και κάθε διετία θα καταγράφουμε ένα ακραίο γεγονός χιλιετίας κάπου στην Ελλάδα.

Έτσι ορίζουν θεσμικά οι προδιαγραφές της χώρας μας.

Θα πει κανείς, γιατί δεν αυξάνουμε τα όρια για να περιορίσουμε τη συχνότητα των καταστροφών;

Η απάντηση είναι απλή.

Τα αντιπλημμυρικά έργα είναι ακριβά, δεν υπάρχουν χρήματα.

Άρα, οι πλημμύρες και οι καταστροφές που προκαλούν, ήταν, είναι και θα είναι παρούσες.

Έχει κάτι αλλάξει σήμερα σε σχέση με παλιότερα;

Ναι, έχει αλλάξει.

«Εκεί που φύτρωνε φλισκούνι κι άγρια μέντα», τώρα έχουμε ασφαλτοστρωμένους δρόμους και οικοδομές.

Τα όμβρια δεν διηθούνται στο έδαφος, ο όγκος νερού που απορρέει είναι μεγαλύτερος, οι ρυθμοί απορροής εντονότεροι.

Ναι, έχουν αλλάξει κι άλλα.

Οι άνθρωποι παλιά ήταν σε αρμονία με τη φύση και ήξεραν να διαχειρίζονται τις δυσκολίες που προκαλούσαν τα φυσικά φαινόμενα.

Για παράδειγμα, δεν έχτιζαν πάνω ή δίπλα στις κοίτες των ρεμάτων.

Στο ορεινό χωριό που μεγάλωσα, το να ρίχνει ένα μέτρο χιόνι δεν ήταν σπάνιο.

Οι γονείς μας καθάριζαν τα μονοπάτια για να πάμε τα παιδιά στο σχολείο. Έτσι, το σχολείο δεν έκλεινε όταν χιόνιζε ή έβρεχε.

Γιατί η κοινωνία θεωρούσε φυσικό το να βρέχει και να χιονίζει και ήξερε τι να κάνει.

Έχουμε, δηλαδή, αρνητικές εξελίξεις, αλλά υπάρχουν και τα θετικά που έχουν σχέση με την τεχνολογία.

Χάρη σ’ αυτή, όχι μόνο έχουμε αποσοβήσει πολλά δεινά, αλλά έχουμε βελτιώσει θεαματικά τον σκληρότερο από τους δείκτες, τα ανθρώπινα θύματα απ’ τις φυσικές καταστροφές. Παγκοσμίως, τη δεκαετία του 1920, ανά εκατομμύριο κατοίκους, είχαμε πάνω από 2500 νεκρούς από ξηρασίες· και τη δεκαετία του 1930 σχεδόν 2000 νεκρούς από πλημμύρες.

Τη δεκαετία του 2010 οι αντίστοιχοι αριθμοί είναι 3 και 7 νεκροί ανά εκατομμύριο.

Μείωση κατά 300 έως 900 φορές—κι ας διατυμπανίζουν τα μέσα ενημέρωσης συνεχώς επιδεινούμενες συνθήκες.

Έχουμε κάποια πρόοδο και στην Ελλάδα;

Ναι, βέβαια, σε ότι αφορά την τεχνική πλευρά.

Έχουμε κατασκευάσει αρκετά αντιπλημμυρικά έργα.

Έχουμε σχέδια διαχείρισης κινδύνων πλημμύρας που έχει συντονίσει η Διεύθυνση Προστασίας και Διαχείρισης Υδάτινου Περιβάλλοντος (πρώην Ειδική Γραμματεία Υδάτων).

Έχουμε χάρτες πλημμυρικής διακινδύνευσης.

Έχουμε επεξεργαστεί τα ιστορικά αρχεία μετρήσεων.

Για παράδειγμα, έχουμε ξεχωρίσει 238 βροχομετρικούς σταθμούς με δεδομένα μέγιστων βροχοπτώσεων από 60 χρόνια και πάνω.

Εννοείται πως υπάρχουν πολλοί περισσότεροι, αλλά μόνο αυτοί με μεγάλο μήκος παρατηρήσεων προσφέρονται για κλιματικές αναλύσεις[1].

Η επιστημονική μέθοδος επιβάλλει συγκρίσεις παλιότερων με νεότερες συνθήκες να γίνονται μεταξύ όμοιων δεικτών και όχι κατά βούληση και κατά πώς βολεύει.

Ο πιο χαρακτηριστικός δείκτης, τον οποίον υποστηρίζουν οι προαναφερόμενες 238 χρονοσειρές μετρήσεων, είναι το μέγιστο ημερήσιο ύψος βροχής, η μέτρηση του οποίου, κατά τη συνήθη σύμβαση, λαμβάνεται στις 8:00 μιας συγκεκριμένης ημέρας και περιλαμβάνει το σύνολο της βροχόπτωσης από τις 8:00 της προηγούμενης.

Με βάση τις εν λόγω 238 χρονοσειρές μετρήσεων, το ρεκόρ 24ωρης βροχόπτωσης στη χώρα σημειώθηκε στη Μακρινίτσα το 1957 και ήταν 580 χιλιοστά.

Από τις 238 χρονοσειρές, αυτή με το μεγαλύτερο μήκος (157 χρόνια) είναι του Λόφου Νυμφών στην Αθήνα, όπου το ρεκόρ σημειώθηκε το υδρολογικό έτος 1899-1900 και ήταν 150 χιλιοστά.

Τα επόμενα 123 χρόνια, δεν ξεπεράστηκε—ούτε βέβαια στο πρόσφατο επεισόδιο που έβρεξε 85 χιλιοστά.

Το πιθανότερο είναι πως ούτε στη Μακρινίτσα ξεπεράστηκε το ρεκόρ των 580 χιλιοστών.

Δυστυχώς δεν έχουμε την πλήρη μέτρηση: λόγω υπερχείλισης του βροχομέτρου γνωρίζουμε μόνο πως ήταν πάνω από 100 χιλιοστά.

Τα δορυφορικά δεδομένα IMERG της NASA δίνουν το μέγιστο ημερήσιο ύψος βροχής στη Μακρινίτσα να μην ξεπερνά τα 250 χιλιοστά (και στην ευρύτερη περιοχή να τα ξεπερνά ελάχιστα).

Η τιμή αυτή βρέθηκε με την προαναφερθείσα συνήθη σύμβαση για ημερήσια ύψη βροχής και μετά από αναγωγή του επιφανειακού δορυφορικού ύψους βροχής σε σημειακό.

Ας σημειωθεί όμως ότι τα δορυφορικά δεδομένα δεν είναι εξίσου ακριβή με τα επίγεια και δεν μπορεί να αποκλειστεί κάποια υπεκτίμηση των υψών βροχής.

Σε κάθε περίπτωση, είχαμε ένα εξαιρετικά ακραίο επεισόδιο βροχής, αλλά μέσα στο πλαίσιο των στοχαστικών προγνώσεων για ακραίες βροχοπτώσεις.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την φετινή αναθεώρηση των σχεδίων διαχείρισης κινδύνων πλημμύρας, η ημερήσια βροχόπτωση χιλιετίας που αναμένουμε στην περιοχή του ανατολικού Πηλίου (από τις δυσμενέστερες στην Ελλάδα) είναι 810 χιλιοστά—κι αυτό σίγουρα δεν το πλησιάσαμε.

Αλλά, όπως είπαμε, εξαιρετικά ακραία γεγονότα, όπως το πρόσφατο, συνέβαιναν και θα συμβαίνουν.

Κάποιοι σπεύδουν να τα αποδώσουν στην κλιματική αλλαγή, εκφοβίζοντας τον πληθυσμό με την απειλή πως θα γίνονται όλο και πιο έντονα.

Ίσως αγνοούν ότι κλιματική αλλαγή, που όπως λένε «είναι εδώ», πράγματι «ήταν εδώ» σε όλα τα 4.5 δισεκατομμύρια χρόνια ιστορίας της Γης.

Ή ίσως ψάχνουν για αποδιοπομπαίους τράγους—και, ως γνωστόν, οι προσφορότεροι είναι η κλιματική κρίση και ο Πούτιν.

Όσοι μιλούν για κλιματική κρίση δεν υπηρετούν την επιστημονική αλήθεια και δεοντολογία—αφού η κλιματική κρίση δεν είναι φυσικό γεγονός (και ως τέτοιο, αντικείμενο της επιστήμης), αλλά πολιτικό.

Ούτε υπηρετούν το κοινωνικό και το εθνικό συμφέρον. Ούτε προτείνουν κάτι που θα βοηθούσε τους πάσχοντες, ή την προστασία της χώρας απέναντι στα ακραία φαινόμενα.

Αντικειμενικά, εν αγνοία τους ή ηθελημένα, τις υπηρεσίες τους τις προσφέρουν στα συμφέροντα που προωθούν τη διεθνή πολιτική ατζέντα της κλιματικής κρίσης.

[1] Αποτελέσματα λεπτομερών αναλύσεων κλιματικών τάσεων έχουν πρόσφατα δημοσιευτεί στην εργασία: «In search of climate crisis in Greece using hydrological data: 404 Not Found» (D. Koutsoyiannis, T. Iliopoulou, A. Koukouvinos, N. Malamos, N. Mam

Σε αναζήτηση της κλιματικής κρίσης στην Ελλάδα με χρήση υδρολογικών δεδομένων: 

Τμήμα Μηχανικών Υδατικών Πόρων και Περιβάλλοντος, Σχολή Πολιτικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, 15780 Ζωγράφου, Ελλάδα
2
Τμήμα Γεωπονίας, Πανεπιστήμιο Πατρών, 30200 Μεσολόγγι, Ελλάδα
*
Συγγραφέας στον οποίο πρέπει να απευθύνεται η αλληλογραφία.

Water 2023 , 15 (9), 1711; https://doi.org/10.3390/w15091711

Λήψη: 9 Απριλίου 2023 / Αναθεώρηση: 24 Απριλίου 2023 / Αποδοχή: 26 Απριλίου 2023 / Δημοσιεύθηκε: 27 Απριλίου 2023

(Αυτό το άρθρο ανήκει στην Ενότητα Υδρολογία )

Στο πλαίσιο της εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τις πλημμύρες στην Ελλάδα, συγκεντρώθηκε ένα μεγάλο σύνολο δεδομένων βροχοπτώσεων με κύριο στόχο τη δημιουργία σχέσεων έντασης βροχόπτωσης – χρονικής κλίμακας – περιόδου επιστροφής για ολόκληρη τη χώρα.
Αυτό το σετ περιελάμβανε δεδομένα βροχοπτώσεων εδάφους καθώς και μη συμβατικά δεδομένα από εκ νέου αναλύσεις και δορυφόρους.
Δεδομένης της ευρωπαϊκής κήρυξης έκτακτης ανάγκης για το κλίμα, μαζί με την ίδρυση του υπουργείου κλιματικής κρίσης στην Ελλάδα, αυτό το σύνολο δεδομένων διερευνήθηκε επίσης από κλιματική σκοπιά χρησιμοποιώντας τα μεγαλύτερα από τα αρχεία δεδομένων για να αξιολογηθεί εάν υποστηρίζουν ή όχι το δόγμα της κλιματικής κρίσης.
Οι προσομοιώσεις Monte Carlo, μαζί με τη σταθερή στοχαστική δυναμική Hurst–Kolmogorov (HK), χρησιμοποιήθηκαν επίσης για τη σύγκριση δεδομένων με θεωρητικές προσδοκίες.
Οι ακραίες βροχοπτώσεις αποδεικνύεται ότι συμμορφώνονται με τις στατιστικές προσδοκίες υπό ακινησία.
 Τα μόνα αξιοσημείωτα κλιματικά φαινόμενα που βρέθηκαν είναι η ομαδοποίηση (αντανακλώντας τη δυναμική του Χονγκ Κονγκ) της αφθονίας του νερού στη δεκαετία του 1960 και των ξηρών ετών γύρω στο 1990, ακολουθούμενη από μια ανάκαμψη από τις συνθήκες ξηρασίας τα τελευταία χρόνια.
Καὶ τὴν εἰωθυῖαν ἀξίωσιν τῶν ὀνομάτων ἐς τὰ ἔργα ἀντήλλαξαν τῇ δικαιώσει
Άλλαξαν ακόμη και τη συνήθη σημασία των λέξεων για να δικαιολογήσουν τις πράξεις τους
(Θουκυδίδης [ 1 ])

1. Εισαγωγή

Μετά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης για το κλίμα [ 2 ], και σύμφωνα με σχετικές ανακοινώσεις του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών (π.χ. [ 3 ]), η ελληνική κυβέρνηση ίδρυσε το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Προστασίας του Πολίτη ( Νοέμβριος 2021), διαφημίζοντάς το και ως « μια σημαντική καινοτομία της χώρας μας » [ 4 ].
Της ίδρυσης του υπουργείου προηγήθηκαν αρκετά καταστροφικά γεγονότα, όπως πλημμύρες και πυρκαγιές, που πολιτικοί και δημοσιογράφοι απέδωσαν αβίαστα σε επιδείνωση του κλίματος.
Ωστόσο, μια πιο προσεκτική διερεύνηση των αιτιών θα αποκάλυπτε τις παραλείψεις της κεντρικής και τοπικής διοίκησης (π.χ. παρέμβαση κοίτης χωρίς αντιπλημμυρική προστασία [ 5]) και την απουσία τάσεων που σχετίζονται με το κλίμα [ 6 ].
Οι αλλαγές στις υδρολογικές διεργασίες και τα άκρα τους, ξεκινώντας από τις βροχοπτώσεις, είναι σημαντικές [ 7 , 8 , 9 ], ειδικά αν κάποιος επιθυμεί να δώσει έμφαση στις απειλές που σχετίζονται με το κλίμα.
Η κοινή γνώμη είναι ότι τέτοιες απειλές έχουν αυξηθεί σημαντικά καθώς το κλίμα έχει επιδεινωθεί.
Ειδικότερα, οι διεθνείς δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Έλληνες είναι πρώτοι μεταξύ των ανθρώπων από όλες τις χώρες παγκοσμίως στο να βλέπουν την κλιματική αλλαγή ως κορυφαία διεθνή απειλή [ 10].
 Ωστόσο, ο σχηματισμός μιας τέτοιας γνώμης σχετίζεται με κοινωνικοπολιτικές πρακτικές, τακτικές ή στρατηγικές και δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τη φυσική πραγματικότητα. Είναι επομένως χρήσιμο να διερευνηθεί η φυσική πραγματικότητα χρησιμοποιώντας την επιστημονική μέθοδο.
Αυτό απαιτεί τον έλεγχο των υποθέσεων με τη χρήση των μεγαλύτερων εγγραφών μετρήσεων, οι οποίες με τη σειρά τους απαιτούν μεγάλη προσπάθεια για τη συλλογή και την επεξεργασία υδρομετεωρολογικών μετρήσεων.
Το 2008 πραγματοποιήθηκε ανάλυση των δεδομένων που σχετίζονται με το νερό για ολόκληρη τη χώρα της Ελλάδας στο πλαίσιο της κατάρτισης του εθνικού προγράμματος διαχείρισης και διατήρησης υδατικών πόρων [ 11 ].
 Πρόσφατα, στο πλαίσιο της εφαρμογής της Οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις πλημμύρες [ 12 ], διεξήχθη ένα ολοκληρωμένο έργο για την κατασκευή ενός νέου συνόλου ομβρικών καμπυλών (σχέσεις έντασης βροχόπτωσης – χρονικής κλίμακας – περιόδου επιστροφής, πιο γνωστές με την εσφαλμένη ονομασία ένταση – διάρκεια –καμπύλες συχνότητας) για ολόκληρη την ελληνική επικράτεια [ 13].
Στο έργο αυτό συγκεντρώθηκαν και διερευνήθηκαν τα δεδομένα 940 υδρομετεωρολογικών σταθμών, μεταξύ των οποίων 783 σταθμοί βρέθηκαν να πληρούν κριτήρια αξιοπιστίας και χρησιμοποιήθηκαν στην κατασκευή ομβριακών καμπυλών.
Ορισμένα από αυτά είχαν επαρκή διάρκεια (περίπου 60 ετών ή περισσότερο) για να επιτρέψουν τη διερεύνηση της κλιματικής διακύμανσης και τον εντοπισμό πιθανών κλιματικών γεγονότων.
Επιπρόσθετα, εξετάστηκαν και μη συμβατικά δεδομένα, όπως η επαναληπτική ανάλυση και τα δορυφορικά δεδομένα, με τα πρώτα να είναι κατάλληλα για την κλιματική διερεύνηση, αλλά τα δεύτερα όχι, καθώς καλύπτουν μικρή περίοδο (μόνο 21 χρόνια). 
Τα δεδομένα αυτά αναλύονται στην παρούσα μελέτη για να εξαχθούν σχετικά συμπεράσματα σχετικά με την πιθανή ύπαρξη ή τη σοβαρότητα μιας κλιματικής κρίσης στην Ελλάδα.
Τα δεδομένα περιγράφονται στην Ενότητα 2 , οι μέθοδοι παρουσιάζονται στην Ενότητα 3 και οι αναλύσεις και τα αποτελέσματά τους περιέχονται στην Ενότητα 4 .
Όπως θα φανεί, το πιο αξιοσημείωτο κλιματικό γεγονός για μια περίοδο ενός αιώνα ήταν μια παρατεταμένη και έντονη ξηρασία γύρω στο 1990.
Η επιτυχής διαχείρισή της, η οποία, στην πραγματικότητα, απέτρεψε την εμφάνιση μιας κρίσης, συζητείται περαιτέρω στην Ενότητα 5 .

2. Δεδομένα

Δυστυχώς, βρέθηκαν μόνο δύο σταθμοί με διαθέσιμα δεδομένα μήκους άνω του ενός αιώνα.
Ο πρώτος είναι ο σταθμός στην Αθήνα που βρίσκεται στη Λόφο Νυμφών (Λόφος των Νυμφών), που λειτουργεί από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.
Τα διαθέσιμα μηνιαία στοιχεία ξεκινούν το 1860, με συνολική διάρκεια 161 έτη, ενώ οι ημερήσιες και μέγιστες ημερήσιες τιμές ξεκινούν το 1864, με συνολική διάρκεια 155 έτη.
Επιπλέον, τα ωριαία δεδομένα ξεκινούν το 1927, με αποτέλεσμα συνολική διάρκεια 95 ετών.
Ορισμένα από τα δεδομένα (καθημερινά) είναι δημόσια διαθέσιμα μέσω του Climate Explorer του Ολλανδικού Βασιλικού Ολλανδικού Μετεωρολογικού Ινστιτούτου (KNMI; [ 14 ]). Οι ιδιότητες των μεγίστων αυτού του συνόλου δεδομένων εξετάστηκαν πριν από περισσότερα από 20 χρόνια [ 15 ] και, όπως θα φανεί παρακάτω, τα συμπεράσματα παραμένουν σταθερά μέχρι σήμερα.
Το δεύτερο σύνολο δεδομένων που διαρκεί πάνω από έναν αιώνα είναι αυτό της Θεσσαλονίκης. Στην πραγματικότητα, για τη σύνταξη αυτού του συνόλου δεδομένων, χρησιμοποιήθηκαν αρκετοί σταθμοί (ξεκινώντας με σταθμούς της Αυστρίας και της Βουλγαρίας πριν από την ενσωμάτωση της Θεσσαλονίκης στην Ελλάδα [ 13 ]). Σε μηνιαία και ετήσια κλίμακα, η καταρτισμένη χρονοσειρά ξεκινά το 1892, με αποτέλεσμα τη συνολική διάρκεια των 127 ετών, ενώ οι ημερήσιες και μέγιστες ημερήσιες τιμές ξεκινούν το 1930, με αποτέλεσμα τη συνολική διάρκεια των 93 ετών.
Ενώ πρόσθετοι σταθμοί υπήρχαν πριν από τους Παγκόσμιους Πολέμους, τα δεδομένα τους δεν έχουν βρεθεί ακόμη. Βρέθηκαν δεδομένα από μερικές εκατοντάδες σταθμούς για την περίοδο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Συγκεκριμένα, η μελέτη [ 13 ] αναζήτησε σειρές δεδομένων που:
  • Καλύπτει μια περίοδο 60 ετών (δύο κλιματικές περίοδοι 30 ετών), ακόμη και με ορισμένες τιμές που λείπουν, αλλά χωρίς τον αριθμό των ετών με τιμές που πέφτουν κάτω από τα 50 έτη. και
  • Τέλος σε μια χρονιά που ανήκει στην τελευταία δεκαετία.
Με αυτά τα κριτήρια, για όλη την ελληνική επικράτεια, η μελέτη εντόπισε τα εξής:
  • Συνολικά 238 χρονοσειρές ετήσιων μέγιστων ημερήσιων βάθους βροχοπτώσεων.
  • Συνολικά 62 σταθμοί με πλήρεις ημερήσιες ή μηνιαίες χρονοσειρές μεγάλου μεγέθους, από τους οποίους μπορεί να προσδιοριστεί η μέση ετήσια βροχόπτωση.
Ωστόσο, λόγω έλλειψης δεδομένων, ο πραγματικός αριθμός των τιμών ποικίλλει από έτος σε έτος, όπως φαίνεται στο Σχήμα 1 .
Σχήμα 1. Αριθμός σταθμών με μεγάλες χρονοσειρές μέγιστης ημερήσιας βροχόπτωσης και με πλήρη ετήσια μέση ημερήσια χρονοσειρά σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια την περίοδο 1940–2022. Πριν το 1940 υπήρχαν δύο σταθμοί, η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη.
Αναλύθηκαν επίσης ωριαία δεδομένα, αλλά οι σταθμοί με μεγάλες καταγραφές ήταν πολύ λίγοι. Χαλαρώνοντας τα κριτήρια επιλογής, δηλαδή, συνολική χρονική κάλυψη 50 ετών (αντί 60) και πλήθος τιμών (μείον τιμές που λείπουν) 40, βρέθηκαν 18 σταθμοί που τα πληρούν, τα δεδομένα των οποίων υποβλήθηκαν σε περαιτέρω επεξεργασία.
Εξετάστηκαν επίσης μη συμβατικά δεδομένα, από τα οποία τα πιο χρήσιμα ήταν αυτά της επαναανάλυσης ERA5 [ 16 ].
Αυτή είναι η πέμπτης γενιάς ατμοσφαιρική εκ νέου ανάλυση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μεσοπρόθεσμων Προγνώσεων Καιρού (ECMWF), όπου το όνομα ERA παραπέμπει σε ECMWF ReAnalysis.
 Η περίοδος παρατήρησης εκτείνεται από το 1940 και μετά, με τις καθημερινές ενημερώσεις να συνεχίζονται στο χρόνο.
Τα πεδία είναι διαθέσιμα σε οριζόντια ανάλυση 31 km σε 139 επίπεδα, από την επιφάνεια έως και 0,01 hPa (περίπου 80 km). Έχει παραχθεί ως λειτουργική υπηρεσία και τα πεδία της συγκρίνονται καλά με τις επιχειρησιακές αναλύσεις του ECMWF.
Το ERA5 παρέχει ωριαίες εκτιμήσεις μεγάλου αριθμού ατμοσφαιρικών, χερσαίων και ωκεανικών κλιματικών μεταβλητών.
Το ERA5 συνδυάζει τεράστιες ποσότητες ιστορικών παρατηρήσεων σε παγκόσμιες εκτιμήσεις χρησιμοποιώντας προηγμένα συστήματα μοντελοποίησης και αφομοίωσης δεδομένων.
Τα δεδομένα ανακτήθηκαν και συγκεντρώθηκαν χωρικά μέσω της πλατφόρμας ClimExp [ 14 ], όπου είναι διαθέσιμα για την περίοδο από το 1950 έως σήμερα σε χωρική ανάλυση 0,25° για την Ευρώπη.
Όσον αφορά την αξιοπιστία των δεδομένων ERA5, έγινε σύγκριση από τον Κουτσογιάννη [ 17 ] σε παγκόσμιο επίπεδο με άλλα σύνολα δεδομένων, συμπεριλαμβανομένου του συνόλου δεδομένων του Global Precipitation Climatology Project (GPCP), το οποίο συνδυάζει δεδομένα μετρητών και δορυφορικών βροχοπτώσεων σε ένα παγκόσμιο πλέγμα. Διαπιστώθηκε ότι τα δεδομένα βροχοπτώσεων ERA5 συγκρίνονται καλά με τα δεδομένα GPCP στην ετήσια χρονική κλίμακα, τόσο στην ξηρά όσο και στη θάλασσα, καθώς και σε ολόκληρη την υδρόγειο.
Ομοίως, οι Hassler και Lauer [ 18 ] διαπίστωσαν ότι ο ERA5 συμφωνεί καλά με τις δορυφορικές παρατηρήσεις για την Κεντρική Ευρώπη και την περιοχή των μουσώνων της Νότιας Ασίας, αλλά υποτιμά τα πολύ χαμηλά ποσοστά βροχοπτώσεων στους Τροπικούς. Bandhauer et al. [ 19] διαπίστωσε ότι το ERA5 συμφωνεί ποιοτικά καλά με τα σύνολα δεδομένων αναφοράς, αλλά υπερεκτιμά τη μέση βροχόπτωση σε όλες τις περιοχές, η οποία σχετίζεται με πάρα πολλές υγρές ημέρες.
 Ωστόσο, οι Longo-Minnolo et al. [ 20 ], ο οποίος αξιολόγησε τη βροχόπτωση στη Σικελία (Ιταλία) στην κλίμακα της λεκάνης απορροής, βρήκε υποεκτιμήσεις στις εκτιμήσεις βροχοπτώσεων ERA5-Land και πρότεινε ότι απαιτούνται προσαρμογές για τη μείωση των αβεβαιοτήτων για την περιοχή λόγω των τοπικών μικροκλιματικών συνθηκών.
Η μελέτη [ 13 ] χρησιμοποίησε επίσης δορυφορικά δεδομένα.
Από τις διάφορες πλατφόρμες των ανοιχτά διαθέσιμων δορυφορικών δεδομένων, επιλέχθηκε αυτή της NASA [ 21 ].
Συγκεκριμένα, η IMERG (πολυδορυφορική εκτίμηση βροχοπτώσεων με βαθμονόμηση μετρητή, τελική εκτέλεση, συνιστάται για γενική χρήση, μισή ώρα 0,1 μοίρες, GPM GPM_3IMERGHH v06 [ 22]) ανακτήθηκαν δορυφορικά δεδομένα για ολόκληρη τη γεωγραφική περιοχή της Ελλάδας με επέκταση σε γειτονικές χώρες. Τα δεδομένα επιτρέπουν την ανάλυση σε μια λεπτή χρονική κλίμακα αφού έχουν χρονική ανάλυση 0,5 h.
Η χωρική ανάλυση των δεδομένων είναι 0,1°, και έτσι, η ευρύτερη περιοχή της χώρας αντιπροσωπεύεται από 8991 κελιά πλέγματος, 1373 από τα οποία αντιστοιχούν σε ολόκληρη τη χερσαία έκταση της χώρας.
Η χρονική κάλυψη ξεκινά την 1η Ιουνίου 2000 και λήγει στις 30 Σεπτεμβρίου 2021, καλύπτοντας έτσι 21 πλήρη υδρολογικά έτη.
Η χωρική κάλυψη είναι πολύ ικανοποιητική και επιτρέπει την παραγωγή λεπτομερών χαρτών.
Ωστόσο, η χρονική κάλυψη (μόνο 21 έτη) δεν είναι κατάλληλη για κλιματική διερεύνηση.
Τα δεδομένα IMERG δοκιμάστηκαν ανεξάρτητα στην Ελλάδα από τους Kazamias et al. [ 23 ], οι οποίοι διαπίστωσαν ότι αποτύπωσαν επαρκώς το μοτίβο και την κατανομή των βροχοπτώσεων σε όλη την Ελλάδα με μια ελαφρά υπερεκτίμηση (5,1%). Ωστόσο, η μελέτη [ 13 ] βρήκε συστηματικά σφάλματα σε αυτά τα δεδομένα καθώς η γεωγραφική μεταβλητότητα του καθεστώτος βροχοπτώσεων δεν αναπαράγεται σωστά. Ειδικότερα, τα μεγάλα βάθη βροχών στη βορειοδυτική Ελλάδα είναι υποτιμημένα, ενώ τα μικρότερα βάθη βροχών στα νησιά του Αιγαίου είναι υπερεκτιμημένα.
Για το λόγο αυτό, τα δορυφορικά δεδομένα έπρεπε να βαθμονομηθούν εκ νέου με δεδομένα εδάφους.
Για το σκοπό αυτό, εκτός από τους επίγειους σταθμούς της Ελλάδας, ανακτήθηκαν και τα μηνιαία δεδομένα του Παγκόσμιου Ιστορικού Κλιματολογικού Δικτύου (GHCN) από γειτονικές χώρες μέσω της πλατφόρμας ClimExp [14 ], σχηματίζοντας έτσι ένα σύνολο 128 επίγειων σταθμών, των οποίων οι θέσεις φαίνονται στο Σχήμα 2 .
Η σύγκριση των δορυφορικών δεδομένων με τα επίγεια δεδομένα οδήγησε σε μάλλον χαμηλό συντελεστή προσδιορισμού ( 2 = 0,33).
Για να προσαρμοστεί η πρώτη ώστε να συμφωνεί με τη δεύτερη, χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος διγραμμικής εξομάλυνσης επιφανειών με μια επεξηγηματική μεταβλητή (BSSE [ 24 , 25 ]). Αυτό επέτρεψε τη δημιουργία ενός χάρτη της γεωγραφικής κατανομής της μέσης ημερήσιας βροχόπτωσης, ο οποίος απεικονίζεται στο Σχήμα 2.
Ο χάρτης δείχνει αξιοσημείωτα υψηλή κλιματική ποικιλότητα στην Ελλάδα, με τη μέση ημερήσια βροχόπτωση να κυμαίνεται γεωγραφικά εντός μιας τάξης μεγέθους, από 0,6 mm/d (219 mm/έτος) έως 7,3 mm/d (2666 mm/έτος).
Το πιο υγρό μέρος είναι η βορειοδυτική Ελλάδα και τα πιο ξηρά μέρη περιλαμβάνουν την Αθήνα, μερικά από τα νησιά του Αιγαίου και τμήματα της κεντρικής Μακεδονίας και της Θεσσαλίας.
Εικόνα 2. Χάρτης γεωγραφικής κατανομής της μέσης ημερήσιας βροχόπτωσης που παράγεται με τη μέθοδο BSSE συνδυάζοντας δεδομένα εδάφους σε 128 σταθμούς (κόκκινα διαμάντια) στην Ελλάδα και τις γειτονικές χώρες με δορυφορικά δεδομένα IMERG.
Οι μαύρες γραμμές που εμφανίζονται είναι τα διαχωριστικά των υδάτινων περιοχών της Ελλάδας.
Οι χρωματικές διαιρέσεις (τάξεις) βασίζονται στην ταξινόμηση ποσοστοιχιών έτσι ώστε κάθε τάξη να περιέχει ίσο αριθμό σημείων πλέγματος.
Η κατώτερη κατηγορία, 0,6–1,0 mm, φαίνεται μόνο στη θάλασσα (όχι στην ξηρά).
Εκτός από τα δεδομένα βροχοπτώσεων, αναλύεται και συγκρίνεται το αρχείο ροής ενός ποταμού στην Ελλάδα με μήκος άνω των εκατονταετών, δηλαδή αυτό του ποταμού Βοιωτικού Κηφισού και συγκρίνεται με τα αποτελέσματα βροχοπτώσεων.

3. Μέθοδοι

Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται στις αναλύσεις που ακολουθούν στην επόμενη ενότητα είναι απλές.
Οι γραφικές απεικονίσεις των χρονοσειρών αποτελούν ένα αυτονόητο εργαλείο.
Σε τέτοιες απεικονίσεις, η γραφική παράσταση των μέσων χρόνου σε μια χρονική κλίμακα 30 ετών (και περιστασιακά 10 ετών) δίνει μια άμεση εικόνα των πιθανών κλιματικών διακυμάνσεων.
Η διαφορά μεταξύ των δύο τελευταίων κλιματικών τιμών 30 ετών παρέχει ένα επίσημο στατιστικό κριτήριο σχετικό με τέτοιες αναλύσεις [ 26 ]. Παρόμοιες πληροφορίες δίνονται με τον υπολογισμό και τη γραφική παράσταση γραμμικών τάσεων κατά την περίοδο διαθεσιμότητας των δεδομένων.
Η δέσμευση τιμών ρεκόρ, υψηλών ή χαμηλών, παρέχει επίσης σχετικές πληροφορίες.
Η χρονική κατανομή υψηλών και χαμηλών αρχείων (μέγιστα ή ελάχιστα ολόκληρης της περιόδου παρατηρήσεων) από ένα αρκετά μεγάλο σύνολο σταθμών μπορεί να παρέχει μια ένδειξη δυνητικά σημαντικών κλιματικών γεγονότων.
Σημειώνεται ότι σε όλες τις αναλύσεις και απεικονίσεις που αφορούν το έτος ως χρονική κλίμακα ή χρονικό παράθυρο, αυτό νοείται ως το υδρολογικό (και όχι το ημερολογιακό) έτος που αρχίζει την 1η Οκτωβρίου και λήγει στις 30 Σεπτεμβρίου.
Σε όλα τα γραφήματα όπου ο χρόνος εμφανίζεται σε έτη, η σύμβαση χρησιμοποιείται για τη σημείωση του έτους λήξης (π.χ. το υδρολογικό έτος 1899–1900 απεικονίζεται ως 1900).
Πολυάριθμες μέθοδοι αναλύσεων τάσεων έχουν αναπτυχθεί και εφαρμοστεί στη βιβλιογραφία για την αξιολόγηση πιθανών αλλαγών στις σειρές δεδομένων. Κυμαίνονται από τον απλό έλεγχο σημασίας των τάσεων έως εξελιγμένες τεχνικές, όπως οι επανακλιμακούμενες προσαρμοσμένες επιμέρους αθροίσματα (RAPS [ 27 , 28 ]) και οι καινοτόμες μέθοδοι ανάλυσης τάσεων πολυγώνου (IPTA [ 29 , 30 ]).
Ωστόσο, τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η ίδια η έννοια μιας τάσης, η οποία στερείται ορισμού και αντανακλά μια τεχνητή επιβολή της ντετερμινιστικής σκέψης στη στοχαστική, έχει επικριθεί, μαζί με τον στατιστικό έλεγχο της [31 , 32 , 33 , 34 , 35 ] ( βλέπε επίσης [ 5], κεφάλαιο 1). Συγκεκριμένα, οι Cohn και Lins [ 32 ] δοκίμασαν διαφορετικές υποκείμενες υποθέσεις σχετικά με τη χρονική εξάρτηση της εξεταζόμενης διαδικασίας και διαμόρφωσαν διαφορετικά τεστ που αντιστοιχούν σε αυτές τις υποθέσεις. Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι « με την αλλαγή από τη μια δοκιμή στην άλλη, 25 τάξεις μεγέθους εξαφανίστηκαν ».
Αυτό το σημαντικό εύρημα υπονόμευσε τα θεμέλια της όλης ιδέας. Επιπλέον, η Ηλιοπούλου και ο Κουτσογιάννης [ 35 ] κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι τάσεις που προσδιορίζονται στις σειρές δεδομένων, εάν εφαρμοστούν για να δοθούν μελλοντικές προβλέψεις, επιδεινώνουν, αντί να βελτιώνουν, την προγνωστική ικανότητα ενός μοντέλου.
 Αυτό το εύρημα διαψεύδει τη χρησιμότητα της ανίχνευσης τάσεων.
Για αυτούς τους λόγους, εδώ, αποφύγαμε τις εξελιγμένες μεθόδους ανάλυσης τάσεων.
Ωστόσο, λόγω της δημοτικότητάς του, οι αναλύσεις μας περιελάμβαναν την έννοια των γραμμικών τάσεων —την απλούστερη όλων— καθώς και τις διαφορές στις κλιματικές αξίες διαδοχικών περιόδων. Για την αξιολόγηση του εάν αυτοί οι δείκτες μεταβολής συμβαίνουν ή όχι σύμφωνα με τις στατιστικές προσδοκίες, η μέθοδος επιλογής είναι η στοχαστική (Monte Carlo) προσομοίωση.

Οι προσομοιώσεις έγιναν υποθέτοντας μια διαδικασία Hurst – Kolmogorov (HK) που ορίζεται μέσω του κλιμακογράμματός της ως εξής. Ας εξετάσουμε οποιαδήποτε στοχαστική διαδικασία𝑥̲𝑡 )�_(�)(που μπορεί να αντιπροσωπεύει βροχόπτωση, ροή ποταμού κ.λπ.) σε συνεχή χρόνο t , και ας ορίσουμε τη αθροιστική διαδικασία ως

𝑋( 𝑘) :=0 𝑘𝑥̲𝑡 ) δ 𝑡 �_(�) :=∫0 ��_(�) ρε�

Επειτα,𝑋( 𝑘) /𝑘�_(�)/�είναι η διαδικασία με μέσο όρο χρόνου. Το κλιμακογράφημα𝛾( 𝑘)�(�)της διαδικασίας𝑥̲𝑡 )�_(�)είναι η διακύμανση της διαδικασίας με μέσο όρο χρόνου σε χρονική κλίμακα𝑘36 ], δηλ.

𝛾( 𝑘) :=ήταν [ 𝑋( 𝑘)𝑘]�(�) :=ήταν[�_(�)�]

Το κλιμακόγραμμα της διαδικασίας HK δίνεται ως συνάρτηση ισχύος της χρονικής κλίμακας k , δηλ.

𝛾( 𝑘)=𝜆2(𝛼𝑘)− 𝐻�(�)=�2(��)2−2�

που𝛼και𝜆είναι παράμετροι κλίμακας με μονάδες χρόνου και𝑥 ][�], αντίστοιχα, και H είναι η παράμετρος Hurst. Σε μια καθαρά τυχαία διαδικασία,𝐻=1/2�=1/2, ενώ στις περισσότερες φυσικές διεργασίες,1/2𝐻11/2≤�≤1, όπως παρατηρήθηκε για πρώτη φορά από τον Hurst το 1951 [ 37 ]. Αυτή η φυσική συμπεριφορά είναι γνωστή ως εξάρτηση μακράς εμβέλειας (LRD), (μακροπρόθεσμη) επιμονή ή δυναμική Hurst–Kolmogorov (HK). Μια υψηλή τιμή του𝐻(πλησιάζοντας το 1) υποδηλώνει την ενισχυμένη παρουσία προτύπων όπως ομαδοποιήσεις παρόμοιων γεγονότων (π.χ. πλημμύρες, ξηρασίες) στο χρόνο, ενισχυμένη αλλαγή και ενισχυμένη αβεβαιότητα (π.χ. σε μελλοντικές προβλέψεις).

Μια χαμηλή τιμή του𝐻(<1/2) υποδηλώνει ενισχυμένη διακύμανση ή αντιεπιμονή.

Η δημιουργία προσομοιωμένων χρονοσειρών από τη διαδικασία HK γίνεται με μια απλή μέθοδο που ονομάζεται προσέγγιση πολλαπλών χρονικών διακυμάνσεων [ 38 ]. Αυτό δημιουργεί μια στοχαστική μεταβλητή Gauss,𝑢σε_, με ένα κλιμακόγραμμα που προσεγγίζει πολύ αυτό της Εξίσωσης (3) προσθέτοντας τρεις ανεξάρτητες γραμμικές διεργασίες Markov (αυτοπαλινδρομικές της τάξης 1), καθεμία από τις οποίες έχει διαφορετικό συντελεστή αυτοσυσχέτισης υστέρησης-ένα, που υπολογίζεται ως συνάρτηση του Η, όπως περιγράφεται στο [ 38 ] .
Οι σειρές Gaussian στη συνέχεια μετασχηματίζονται για να έχουν οποιαδήποτε επιθυμητή κατανομή𝐹φά(π.χ. γενικευμένη κατανομή Pareto ή γενικευμένη κατανομή ακραίων τιμών για τα μέγιστα) κατά𝑥̲=𝐹1(𝛷(𝑢))�_=φά−1(�(σε_)), που𝛷είναι η συνάρτηση κανονικής κατανομής.
Στην περίπτωση δοκιμής της χρονικής κατανομής των εγγραφών, η στοχαστική προσομοίωση μπορεί να αποφευχθεί καθώς τα όρια εμπιστοσύνης μπορούν να προσδιοριστούν εύκολα με αναλυτικό τρόπο χρησιμοποιώντας τη διωνυμική κατανομή.

4. Αποτελέσματα

4.1. Over-Century-Long Time Series

Για να ξεκινήσουμε τις υδροκλιματικές αναλύσεις στην Ελλάδα, είναι χρήσιμο να μελετήσουμε τις μεγαλύτερες διαθέσιμες καταγραφές.
Σε αυτή τη μελέτη, είναι χρήσιμο να χρησιμοποιηθεί ως σημείο αναφοράς μια από τις μεγαλύτερες σειρές παγκοσμίως, που είναι και πλησιέστερη στην Ελλάδα, η σειρά ημερήσιων βροχοπτώσεων της Μπολόνια, Ιταλία.
Αυτό παρουσιάζεται στο Παράρτημα Α για να αποφευχθεί μια απόκλιση από την περιοχή εστίασης στην Ελλάδα.
Το Σχήμα 3 δείχνει τα χαρακτηριστικά της ημερήσιας βροχόπτωσης στην Αθήνα, Ελλάδα.
 Σε σύγκριση με τη Μπολόνια ( Παράρτημα Α , Εικόνα Α1 ), η Αθήνα παρουσιάζει αξιοσημείωτη κλιματική σταθερότητα.
Τα τελευταία 30 χρόνια δεν υπήρξε κανένα αξιόλογο κλιματικό γεγονός.
Η μεγαλύτερη ετήσια (ισοδύναμη, μέση ημερήσια) βροχόπτωση στην ιστορία καταγράφηκε το υδρολογικό έτος 1885–86 και η μικρότερη το 1989–90. θα συζητήσουμε το τελευταίο με περισσότερες λεπτομέρειες σύντομα.
Το υψηλό ρεκόρ όλων των εποχών βάθους βροχοπτώσεων, 150,2 mm/d, σημειώθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα (υδρολογικό έτος 1899–90).
Σχήμα 3. Χρονοσειρές ημερήσιων σειρών βροχοπτώσεων στην Αθήνα στο σταθμό Λόφος των Νυμφών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (οι μέσες ημερήσιες τιμές ξεκινούν το 1860 με συνολικό μήκος 161 έτη· ημερήσιες και μέγιστες ημερήσιες τιμές ξεκινούν το 1864 με συνολικό μήκος των 155 ετών). Το γράφημα δείχνει επίσης (α) τα υψηλά και τα χαμηλά ρεκόρ, (β) τις κλιματικές τιμές (μέσοι όροι 30 ετών) και (γ) τις προσαρμοσμένες γραμμικές τάσεις. ( Επάνω ): μέση ημερήσια βροχόπτωση. ( Κάτω ): μέγιστη ημερήσια βροχόπτωση.
Ομοίως, όπως φαίνεται στο Σχήμα 4 , η Θεσσαλονίκη παρουσιάζει κλιματική σταθερότητα παρόμοια με την Αθήνα.
Τα τελευταία 30 χρόνια δεν έχει συμβεί κανένα αξιόλογο κλιματικό γεγονός.
Η μεγαλύτερη ετήσια βροχόπτωση στην ιστορία καταγράφηκε το υδρολογικό έτος 1918–1919 και η μικρότερη το 1984–85.
Το υψηλό ρεκόρ όλων των εποχών βάθους βροχοπτώσεων, 115,9 mm/d, σημειώθηκε το υδρολογικό έτος 1985–86.
Σχήμα 4. Χρονικές σειρές ημερήσιας βροχόπτωσης στη Θεσσαλονίκη (οι μέσες ημερήσιες τιμές ξεκινούν το 1892 με συνολικό μήκος 127 έτη· ημερήσιες και μέγιστες ημερήσιες τιμές ξεκινούν το 1930 με συνολική διάρκεια 93 έτη). Το γράφημα δείχνει επίσης (α) τα υψηλά και τα χαμηλά ρεκόρ, (β) τις κλιματικές τιμές (μέσοι όροι 30 ετών) και (γ) τις προσαρμοσμένες γραμμικές τάσεις. ( Επάνω ): μέση ημερήσια βροχόπτωση. ( Κάτω ): μέγιστη ημερήσια βροχόπτωση.

4.2. Καθημερινή βροχόπτωση Maxima

Μια πιο αντιπροσωπευτική απεικόνιση των πιθανών κλιματικών γεγονότων μπορεί να παρασχεθεί σχεδιάζοντας τα αρχεία όλων των εποχών της ετήσιας μέγιστης ημερήσιας βροχόπτωσης και από τους 238 σταθμούς με τις μεγαλύτερες χρονοσειρές στην Ελλάδα και προσδιορίζοντας πότε σημειώθηκαν αυτά τα αρχεία. Αυτό φαίνεται στο Σχήμα 5 .
Ο επάνω πίνακας δείχνει τα υψηλά ρεκόρ σε όλους τους σταθμούς, όπου παρατηρείται ότι το υψηλότερο όλων (580,5 mm) σημειώθηκε το υδρολογικό έτος 1956–57.
Το κάτω πλαίσιο δείχνει τη συχνότητα των περιστατικών ρεκόρ ανά έτος, μαζί με τα διαστήματα εμπιστοσύνης.
 Οι τελευταίες υπολογίστηκαν υποθέτοντας την ανεξαρτησία και τη σταθερότητα, δηλαδή την ίδια κατανομή, η οποία είναι διωνυμική με τον αριθμό των επαναλήψεων να είναι ίσος με τον αριθμό των τιμών ανά έτος που απεικονίζονται στο Σχήμα 1 .
Σχήμα 5. Καταγραφές μέγιστου ημερήσιου βάθους βροχόπτωσης ( ανώτερο ) και συχνότητάς τους ανά έτος ( κατώτερο ) για τους 238 σταθμούς με μεγάλες χρονικές σειρές ετήσιων μέγιστων σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια.
Τα όρια εμπιστοσύνης στο κάτω πλαίσιο έχουν υπολογιστεί από τη διωνυμική κατανομή, υποθέτοντας την ανεξαρτησία και την ίδια κατανομή.
Η χρονική κατανομή των ρεκόρ βροχοπτώσεων είναι εντός των στατιστικών προσδοκιών ( Εικόνα 5 ). Υπέρβαση των ορίων εμπιστοσύνης 95% σημειώθηκαν τα έτη 1997–98 και 2002–03, κάτι που επίσης δεν προκαλεί έκπληξη, καθώς το 2,5% των τιμών αναμένεται να βρίσκεται εκτός (ανώτερο και χαμηλότερο) των ορίων εμπιστοσύνης 95%.
Το μόνο αξιοσημείωτο εύρημα είναι η απουσία οποιουδήποτε υψηλού ρεκόρ στην τριετία 1982–83 έως 1984–85, η οποία, όπως θα δούμε παρακάτω, βρίσκεται στην αρχή μιας ξηρής περιόδου που κορυφώθηκε γύρω στο 1990.
Όσον αφορά τις κλιματικές διακυμάνσεις, αυτές μελετώνται με τον προσδιορισμό των γραμμικών τάσεων σε ολόκληρη την περίοδο παρατήρησης, εκφρασμένες ως ποσοστά της μέσης τιμής ανά δεκαετία, καθώς και των διαφορών των δύο τελευταίων 30ετών κλιματικών τιμών, επίσης εκφρασμένες ως ποσοστά του ο μέσος όρος όλων των εποχών.
Για να είναι συμβατοί οι δύο δείκτες, ο δεύτερος διαιρέθηκε με 3 για να εκφράσει τις κλιματικές διαφορές ανά δεκαετία.
 Εικόνα 6δείχνει ότι υπάρχουν τάσεις και αν κάποιος επικεντρωνόταν σε συγκεκριμένα μέρη του γραφήματος (π.χ. επιλέγοντας μερικούς από τους σταθμούς), θα μπορούσε να κάνει ανησυχητικούς ισχυρισμούς.
Γεγονός όμως είναι μια ισορροπία θετικών και αρνητικών τάσεων, καθώς και μια εντυπωσιακή συμφωνία των εμπειρικών διακυμάνσεων με τις θεωρητικά αναμενόμενες διακυμάνσεις για μια στατική διαδικασία.
Τα τελευταία υπολογίστηκαν με προσομοίωση Monte Carlo χρησιμοποιώντας τη γενικευμένη κατανομή ακραίων τιμών.
Συγκεκριμένα, δημιουργήσαμε 200 συνθετικές σειρές μήκους 60 ετών και για κάθε μία, υπολογίσαμε τους μέσους χρόνους των δύο διαδοχικών περιόδων 30 ετών και τη διαφορά τους, καθώς και τη γραμμική τάση για ολόκληρη την περίοδο των 60 ετών. . Επειτα,Εικόνα 6 .
Για την προσομοίωση χρησιμοποιήσαμε μια μάλλον χαμηλή παράμετρο Hurst 0,60 (οι λόγοι για τη χρήση χαμηλής τιμής εξηγούνται από τους Ηλιοπούλου και Κουτσογιάννη [ 39 ]).
Εναλλακτικά, χρησιμοποιήθηκε επίσης μια παράμετρος Hurst 0,50 (η οποία ισοδυναμεί με την εξέταση της στοχαστικής ανεξαρτησίας) χωρίς να προκύψει κάποια αξιοσημείωτη διαφορά.
Σχήμα 6. Κατανομή πιθανοτήτων των μεταβολών της ετήσιας μέγιστης ημερήσιας βροχόπτωσης (ως ποσοστά των μέσων όλων των εποχών του μέγιστου βάθους βροχής) για τους 238 σταθμούς με μεγάλες χρονικές σειρές ετήσιων μεγίστων σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια.
Η κλιματική διαφορά, εκφρασμένη ως ποσοστό ανά δεκαετία, είναι το 1/3 της διαφοράς μεταξύ των δύο τελευταίων 30ετών κλιματικών τιμών.
Οι στατιστικές προσδοκίες έχουν υπολογιστεί με τη μέθοδο Monte Carlo με τη γενικευμένη κατανομή ακραίων τιμών και την παράμετρο Hurst 0,60.

4.3. Ετήσιοι μέσοι όροι ημερήσιας βροχόπτωσης

Πιο ενδιαφέρουσα είναι η εικόνα στο Σχήμα 7 , του οποίου ο επάνω πίνακας δείχνει τα υψηλά και χαμηλά αρχεία (μεγέθη) της ετήσιας μέσης ημερήσιας βροχόπτωσης στους 62 σταθμούς με μεγάλες και πλήρεις ημερήσιες ή μηνιαίες χρονοσειρές.
 Το κάτω πλαίσιο αυτού του σχήματος δείχνει τη συχνότητα εμφάνισής του ανά έτος, μαζί με τα όρια εμπιστοσύνης 95%, που προσδιορίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως παραπάνω.
Σχήμα 7. Υψηλές και χαμηλές καταγραφές μέσου ημερήσιου βάθους βροχόπτωσης ανά έτος ( άνω ) και συχνότητάς τους ανά έτος ( κάτω ) για τους 62 σταθμούς με μεγάλες και πλήρεις ημερήσιες ή μηνιαίες χρονοσειρές σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια. Τα όρια εμπιστοσύνης στο κάτω πλαίσιο έχουν υπολογιστεί από τη διωνυμική κατανομή, υποθέτοντας την ανεξαρτησία και την ίδια κατανομή.
Τα γραφήματα μας επιτρέπουν να κάνουμε χρήσιμες παρατηρήσεις για το κλιματικό καθεστώς των προηγούμενων δεκαετιών:
  • Η δεκαετία του 1950 και οι αρχές της δεκαετίας του 1960 ήταν ιδιαίτερα υγρές.
  • Αυτή η υγρή περίοδος έφτασε στο αποκορύφωμά της αλλά τελείωσε και το υδρολογικό έτος 1962–63, στο οποίο συγκεντρώνεται το 1/3 όλων των αρχείων μέσης ετήσιας βροχόπτωσης.
  • Ακολούθησε μια 20ετής κλιματικά ουδέτερη περίοδος μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1980.
  • Στη συνέχεια, το κλίμα εισήλθε σε μια 20ετή ξηρασία, κορυφώνοντας την πενταετία από το 1988–89 έως το 1992–93. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε τέσσερα από αυτά τα πέντε χρόνια (με εξαίρεση το 1990–91, που δεν ήταν ξηρό), σημειώθηκε πάνω από το 50% των χαμηλών ρεκόρ.
  • Τα τελευταία είκοσι χρόνια, μετά το υδρολογικό έτος 2002–03, χαρακτηρίζονται από επιστροφή σε ουδέτερες κλιματολογικές συνθήκες, αν και τα υδρολογικά έτη 2006–07 και 2014–15 σημείωσαν αποκλίσεις από την ουδετερότητα, με ξηρό και υγρό έτος, αντίστοιχα.
  • Συνοπτικά, τα σημαντικότερα κλιματικά γεγονότα είναι το έντονα υγρό υδρολογικό έτος 1962–63 και η ομαδοποίηση των ξηρών ετών λίγο πριν και μετά το 1990, ενώ αξιοσημείωτη είναι η εναλλαγή ξηρών και υγρών περιόδων.
Επιπλέον, οι κλιματικές διακυμάνσεις απεικονίζονται με τη μορφή της δειγματοληπτικής τους κατανομής στο Σχήμα 8 .
Συγκεκριμένα, το γράφημα δείχνει τις κατανομές πιθανοτήτων τόσο των γραμμικών τάσεων σε ολόκληρη την περίοδο παρατήρησης, εκφρασμένες ως ποσοστά του μέσου όρου όλων των εποχών ανά δεκαετία, όσο και των διαφορών των δύο τελευταίων 30ετών κλιματικών τιμών, επίσης εκφρασμένες ως ποσοστά του μέσος όρος όλων των εποχών (διαιρούμενος με το 3, προκειμένου να εκφραστεί η κλιματική διαφορά ανά δεκαετία).
Για σύγκριση, οι θεωρητικές κατανομές που υπολογίστηκαν με τη μέθοδο Monte Carlo υποθέτοντας μια κανονική κατανομή και μια παράμετρο Hurst 0,75 (πολύ χαμηλότερη από αυτή που αναφέρεται για τη Μπολόνια (βλ. Παράρτημα Α ) λόγω της χαμηλότερης έντασης των κλιματικών διακυμάνσεων) απεικονίζονται επίσης. Παρατηρούμε ότι:
Σχήμα 8. Κατανομή πιθανότητας των μεταβολών της μέσης ετήσιας ημερήσιας βροχόπτωσης (ως ποσοστά του μέσου όρου βάθους βροχόπτωσης όλων των εποχών) για τους 62 σταθμούς με μεγάλες χρονικές σειρές ημερήσιων ή μηνιαίων χρονοσειρών σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια.
Η κλιματική διαφορά, εκφρασμένη ως ποσοστό ανά δεκαετία, είναι το 1/3 της διαφοράς μεταξύ των δύο τελευταίων 30ετών κλιματικών τιμών.
Οι στατιστικές προσδοκίες έχουν υπολογιστεί με τη μέθοδο Monte Carlo με κανονική κατανομή και παράμετρο Hurst 0,75.
7.
Οι δύο δείκτες μεταβολής, οι γραμμικές τάσεις και οι κλιματικές διαφορές, είναι πρακτικά πανομοιότυποι ως προς τις στατιστικές τους κατανομές.
8.
Οι αρνητικές τάσεις υπερισχύουν των θετικών και οι εμπειρικές τιμές είναι γενικά μικρότερες από τις θεωρητικά αναμενόμενες.
Το τελευταίο σημείο έχει μια εξήγηση, η οποία είναι ότι οι τελευταίες τρεις δεκαετίες περιέχουν το μεγαλύτερο μέρος της περιόδου αιχμής της ξηρασίας αφού η μέση τιμή του τέλους έτους των 62 χρονοσειρών είναι το 2018 (και το έτος έναρξης είναι το 1988.) Με άλλα λόγια, το σημείο Το 8 είναι άμεση συνέπεια των σημείων 4 και 6 παραπάνω.

4.4. Ωριαία Βροχόπτωση Maxima

Μια παρόμοια κλιματική ανάλυση έγινε και για τις χρονοσειρές των ετήσιων μέγιστων ωριαίων βάθους βροχόπτωσης μεγάλου μήκους.
Αν και υιοθετήθηκαν λιγότερο αυστηρά κριτήρια για την επιλογή σταθμών (βλ. Ενότητα 2 ), μόνο 18 σταθμοί βρέθηκαν να τα πληρούν.
Αυτός ο μικρός αριθμός δεν επιτρέπει λεπτομερείς αναλύσεις και αποτελέσματα. Ωστόσο, η χρονική κατανομή των υψηλών ρεκόρ φαίνεται στο Σχήμα 9 .
Η συμπεριφορά είναι παρόμοια με εκείνη της μέγιστης ημερήσιας βροχόπτωσης και, γενικά, δεν υπάρχει κανένα κλιματικό γεγονός που να αξίζει σχολιασμού.
Σχήμα 9. Καταγραφές μέγιστου ωριαίου βάθους βροχόπτωσης για τους 18 σταθμούς με μεγάλες χρονοσειρές ωριαίας βροχόπτωσης σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια.

4.5. Επανανάλυση Δεδομένων

Πραγματοποιήθηκε επίσης μια τελική ανάλυση των κλιματικών διακυμάνσεων χρησιμοποιώντας τα δεδομένα από την επανάληψη του ERA5 (βλ. Ενότητα 2 ) για την επικράτεια της Ελλάδας.
Για σύγκριση, παρόμοια ανάλυση για τη γη γύρω από τη Μεσόγειο γίνεται επίσης και παρουσιάζεται στο Παράρτημα Β .
Όπως αναφέρθηκε στην Ενότητα 2 , τα δεδομένα ERA5 βρέθηκαν να συγκρίνονται καλά με άλλα σύνολα δεδομένων.
Αναφορικά με την Ελλάδα, δεν βρέθηκε συστηματική σύγκριση με επίγεια δεδομένα σε μια βιβλιογραφική αναζήτηση.
Είναι επομένως σημαντικό να δούμε εάν τα δεδομένα ERA5 απεικονίζουν παρόμοια συμπεριφορά με τα δεδομένα γείωσης. Εικόνα 10(πάνω πάνελ) απεικονίζει τη χρονοσειρά του μέσου ετήσιου μέσου ημερήσιου βάθους βροχόπτωσης σε ολόκληρη τη χερσαία έκταση της ελληνικής επικράτειας.
Το διάγραμμα επιβεβαιώνει όσα αναφέρθηκαν προηγουμένως σχετικά με τα μέσα ετήσια βάθη βροχοπτώσεων σε σημειακή βάση.
Η ξηρασία γύρω στο 1990 και οι εξαιρετικά έντονες βροχοπτώσεις το 1962–63 είναι και πάλι εμφανείς.
Η συνολική περίοδος δεν δείχνει γραμμική τάση ούτε αισθητή διαφορά στις δύο κλιματικές περιόδους 30 ετών, παρόλο που σε μια 10ετή κλιματική κλίμακα, που απεικονίζεται επίσης στα σχήματα, οι αλλαγές είναι εμφανείς, αλλά όχι μονότονες.
Σχήμα 10. Ετήσιος μέσος όρος ( άνω ) και τυπική απόκλιση ( κατώτερη ) των σειρών ημερήσιων βροχοπτώσεων στην ελληνική επικράτεια από την ημερήσια ευρωπαϊκή επαναανάλυση ERA5.
Τα γραφήματα δείχνουν επίσης (α) τις υψηλές και τις χαμηλές καταγραφές, (β) τις κλιματικές τιμές (μέσες τιμές 10ετίας και 30ετίας) και (γ) τις προσαρμοσμένες γραμμικές τάσεις.
Το κάτω πλαίσιο του Σχήματος 10 δείχνει την τυπική απόκλιση του ημερήσιου βάθους βροχόπτωσης που υπολογίζεται κατά μέσο όρο σε ολόκληρη την χερσαία έκταση της ελληνικής επικράτειας ανά έτος.
Μια πιθανή αυξητική τάση της τυπικής απόκλισης θα σήμαινε μια τάση για εντατικοποίηση των ακραίων.
Ωστόσο, δεν εμφανίζεται τέτοια τάση.
Αυτά τα αποτελέσματα δεν έρχονται σε αντίθεση με προηγούμενες μελέτες των Stefanidis et al. [ 40 ] και Varlas et al. [ 41 ], και τα δύο βρήκαν κλιματικές διακυμάνσεις και όχι γραμμικές τάσεις.
Η πρώτη εντόπισε τη βροχόπτωση μειώνεται το 1981–2000 και αυξάνεται από το 2000.
Η δεύτερη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η βροχόπτωση δεν άλλαξε γραμμικά τις τελευταίες 7 δεκαετίες, αλλά αρχικά αυξήθηκε από τη δεκαετία του 1950 έως τα τέλη της δεκαετίας του 1960, κατά συνέπεια μειώθηκε μέχρι τις αρχές και μετά τη δεκαετία του 1990 , παρουσίασε αύξηση μέχρι το 2020 με χαμηλότερο ρυθμό από τη δεκαετία 1950–1960.
Το Σχήμα 11 δείχνει τη χρονοσειρά των ετήσιων μέγιστων τιμών σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια.
 Το υψηλό ρεκόρ σημειώθηκε το έτος 2016-17, αλλά υπήρχε ένα παρόμοιο υψηλό το 1956-57.
 Η συνολική στατιστική τάση είναι πτωτική, αν και ελαφρά (−1,4 mm/δεκαετία), με αποτέλεσμα να μην υποστηρίζεται ο ισχυρισμός για εντατικοποίηση των ακραίων.
Σχήμα 11. Ετήσιες μέγιστες ημερήσιες σειρές βροχοπτώσεων στην ελληνική επικράτεια από την ημερήσια ευρωπαϊκή επαναανάλυση ERA5.
Το γράφημα δείχνει επίσης (α) τις υψηλές και τις χαμηλές καταγραφές, (β) τις κλιματικές τιμές (μέσες τιμές 10ετίας και 30ετίας) και (γ) την προσαρμοσμένη γραμμική τάση.
Τα δεδομένα της εκ νέου ανάλυσης είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για την αξιολόγηση πιθανών αλλαγών σε μη μετρημένες περιοχές.
Μια τέτοια περιοχή στην Ελλάδα είναι το Κεντρικό Αιγαίο.
Όπως φαίνεται στο σχήμα 2 , η ορθογώνια περιοχή με τη διαγώνιο στις 23° Α, 37°15′ Β ( Χ = 411.166 m, Υ = 4.122.787 m) και 26° Α, 38°45′ ( Χ = 673.651 m, Υ = 4.290.646 m) δεν μετράται σωστά.
Από την άλλη πλευρά, το κλίμα αυτής της περιοχής παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς περιλαμβάνει αρκετά ελληνικά νησιά (π.χ. Κυκλάδες), που προσελκύουν πολλούς διεθνείς τουρίστες.
Η χρονοσειρά των ετήσιων μέγιστων τιμών σε αυτήν την περιοχή της περιοχής του Κεντρικού Αιγαίου φαίνεται στο Σχήμα 12.
Το υψηλό ρεκόρ σημειώθηκε το 1980-81.
Οι δύο τελευταίες 30ετίες κλιματικές αξίες δεν παρουσιάζουν καμία αλλαγή.
Όσον αφορά τις 10ετείς κλιματολογικές τιμές των ακραίων βροχοπτώσεων, η τελευταία περίοδος χαρακτηρίζεται από χαμηλή τιμή, όπως συνέβαινε και πριν από 60 χρόνια.
Σχήμα 12. Ετήσια μέγιστη ημερήσια σειρά βροχόπτωσης στην περιοχή του Κεντρικού Αιγαίου, δηλ. τα σημεία του εδάφους πλέγματος στην περιοχή 37,15° Β–38,45° Β, 23° Α–26° Α, από την ημερήσια ευρωπαϊκή επαναληπτική ανάλυση ERA5.
Το γράφημα δείχνει επίσης (α) τις υψηλές και τις χαμηλές καταγραφές, (β) τις κλιματικές τιμές (μέσες τιμές 10ετίας και 30ετίας) και (γ) την προσαρμοσμένη γραμμική τάση.
Ένας τελικός δείκτης που αναλύσαμε και σχετίζεται με την ξηρασία είναι η συχνότητα βροχοπτώσεων.
Αυτό φαίνεται στο Σχήμα 13 και στο Σχήμα 14 για την Ελλάδα και το Κεντρικό Αιγαίο, αντίστοιχα. Η υψηλότερη συχνότητα ημερών με πολύ χαμηλό τοπικό μέσο βάθος βροχόπτωσης σημειώθηκε το 1988-89 και το 1989-90, αντίστοιχα. Τις τελευταίες δεκαετίες δεν έχει εμφανιστεί κανένα σημάδι άνευ προηγουμένου ξηρασίας.
Σχήμα 13. Συχνότητα ημερών με χαμηλό μέσο βάθος βροχόπτωσης (<0,1 mm) ετησίως στην ελληνική επικράτεια από την ημερήσια ευρωπαϊκή επαναληπτική ανάλυση ERA5. Το γράφημα δείχνει επίσης (α) τις υψηλές και τις χαμηλές καταγραφές, (β) τις κλιματικές τιμές (μέσες τιμές 10ετίας και 30ετίας) και (γ) την προσαρμοσμένη γραμμική τάση.
Σχήμα 14. Συχνότητα ημερών με χαμηλό μέσο βάθος βροχόπτωσης (<0,1 mm) ετησίως στην περιοχή του Κεντρικού Αιγαίου, δηλαδή, τα σημεία του εδάφους στην περιοχή 37,15° N–38,45° B, 23° E–26° E, από η ημερήσια ευρωπαϊκή επαναληπτική ανάλυση ERA5.
Το γράφημα δείχνει επίσης (α) τις υψηλές και τις χαμηλές καταγραφές, (β) τις κλιματικές τιμές (μέσες τιμές 10ετίας και 30ετίας) και (γ) την προσαρμοσμένη γραμμική τάση.

4.6. Δεδομένα ροής ποταμού

Δυστυχώς, δεδομένα ροής ποταμών δεν έχουν ακόμη οργανωθεί στην Ελλάδα.
Επομένως, δεν υπάρχει επαρκής βάση δεδομένων για να γίνουν αναλύσεις παρόμοιες με αυτές της βροχόπτωσης.
Ωστόσο, ως περαιτέρω ένδειξη, παρουσιάζουμε στο Σχήμα 15 τη μεγαλύτερη καταγραφή ροής ποταμού της χώρας, αυτή του ποταμού Βοιωτικού Κηφισού στον υδρομετρικό σταθμό Καρδίτσας (κοντά στην έξοδο προς τη σήραγγα Καρδίτσας, λεκάνη απορροής 1930 km 2 ) .
Τα δεδομένα έχουν ανακτηθεί από [ 5] και καλύπτουν την περίοδο 1908 έως 2019 (112 έτη συνολικά) σε μηνιαία χρονική κλίμακα.
Ο ποταμός αυτός είναι ένας από τους τρεις μεγάλους που υδροδοτούν την Αθήνα, όπου γίνονται αναλήψεις κατάντη του υδρομετρικού σταθμού και έτσι δεν τροποποιούν τις φυσικές ροές.
Δεν έχουν κατασκευαστεί ταμιευτήρες ανάντη του υδρομετρικού σταθμού, ωστόσο η λεκάνη δεν είναι εντελώς απαλλαγμένη από ανθρωπογενείς επιδράσεις, κυρίως άντληση υπόγειων υδάτων.
Παρόλα αυτά, το μεγαλύτερο μέρος της μακροπρόθεσμης διακύμανσης της ροής του ποταμού εξηγείται από την αντίστοιχη μακροπρόθεσμη διακύμανση της βροχόπτωσης [ 42 , 43 ].
Σχήμα 15. Ετήσια μέση ποτάμια ροή (απόρριψη) του ποταμού Βοιωτικού Κηφισού στο περιτύπωμα Καρδίτσας.
Το γράφημα δείχνει επίσης (α) τις υψηλές και τις χαμηλές καταγραφές, (β) τις κλιματικές τιμές (μέσες τιμές 10ετίας και 30ετίας) και (γ) την προσαρμοσμένη γραμμική τάση.
Εκ πρώτης όψεως, η χρονοσειρά δείχνει μια αξιοσημείωτη πτωτική γραμμική τάση.
Η τάση επιβεβαιώνεται επίσης από τις γραφικές κλιματικές τιμές στη χρονική κλίμακα 30 ετών.
Ωστόσο, εάν λάβουμε υπόψη τις παραπάνω αναλύσεις των ελλειμμάτων βροχοπτώσεων και, ειδικότερα, την εμφάνιση της μεγάλης ξηρασίας που επηρεάζει ολόκληρη τη χώρα γύρω στο 1990, καταλαβαίνουμε ότι αυτή η τάση είναι κυρίως η αντανάκλαση των ελλειμμάτων βροχοπτώσεων αυτής της περιόδου στην απορροή. διαδικασία (βλ. επίσης [ 42 , 43 ]).
Η γραφική παράσταση της κλιματικής τάσης στη χρονική κλίμακα 10 ετών, που απεικονίζεται επίσης στο σχήμα, δείχνει ότι η τάση έχει αντιστραφεί μετά τη μεγάλη ξηρασία, με πολύ υψηλή ετήσια τιμή στο τέλος της περιόδου που καλύπτουν τα δεδομένα.

5. Συζήτηση

Το πιο αξιοσημείωτο κλιματικό γεγονός που εντοπίστηκε από την ανάλυση των δεδομένων βροχοπτώσεων στην Ελλάδα και επιβεβαιώθηκε από τα δεδομένα ροής του ποταμού Βοιωτικού Κηφισού είναι το σημαντικό έλλειμμα βροχοπτώσεων γύρω στο 1990.
Πράγματι, το τελευταίο γεγονός ταρακούνησε μεγάλα τμήματα της Ελλάδας και, ειδικότερα, το νερό σύστημα ανεφοδιασμού της Αθήνας (ένα από τα πιο εκτεταμένα στον κόσμο).
Ωστόσο, η διαχείριση αυτής της ξηρασίας ήταν αρκετά επιτυχημένη.
Πράγματι, ούτε σε ένα σπίτι ούτε σε μία μέρα κατά τη διάρκεια της 7ετίας που επηρέασε το σύστημα η ξηρασία δεν υπήρχε διακοπή παροχής νερού λόγω της ξηρασίας.
Η επιτυχημένη διαχείριση αυτής της εκδήλωσης περιλάμβανε τα ακόλουθα μέτρα:
  • Η στενή συνεργασία επιστημονικών, τεχνολογικών και διοικητικών φορέων (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Εταιρεία Ύδρευσης Αποχέτευσης Αθηνών-ΕΥΔΑΠ, ΥΠΕΧΩΔΕ).
  • Κατανοώντας ότι οι ξηρασίες είναι τακτικά φυσικά γεγονότα—δεν συνδέονται με ανθρώπινες επιρροές και δεν είναι προβλέψιμα.
  • Σωστή μοντελοποίηση της ξηρασίας σε ένα στοχαστικό πλαίσιο Hurst–Kolmogorov [ 43 ] και ανάπτυξη ενός εξελιγμένου συστήματος υποστήριξης αποφάσεων [ 44 ].
  • Διαφάνεια και πραγματική ενημέρωση του πληθυσμού της Αθήνας και δέσμευση του τελευταίου στη διαχείριση της κρίσης.
  • Σχεδιασμός και εφαρμογή μιας αυξανόμενης δομής τιμολόγησης μπλοκ, σε συνδυασμό με νομοθετικά μέτρα εξοικονόμησης νερού, τα οποία, παράλληλα με την ενεργό συμμετοχή του πληθυσμού, είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση της κατανάλωσης νερού της Αθήνας κατά 1/3 [45 ] .
  • Αύξηση της παροχής νερού μέσω τεχνολογικών μέτρων: Αξιοποιήθηκαν νέοι πόροι υπόγειων υδάτων. Πλωτά αντλιοστάσια εγκαταστάθηκαν σε δεξαμενές για να μεγιστοποιηθεί η απελευθέρωση νερού. Σε 1,5 χρόνο κατασκευάστηκε και λειτούργησε μια νέα σήραγγα μήκους 29,4 χιλιομέτρων, εκτρέποντας το νερό από τον ποταμό Εύηνο στην Αθήνα. και σε άλλα 4 χρόνια ολοκληρώθηκε το νέο φράγμα στον Εύηνο ποταμό, αυξάνοντας έτσι την ποσότητα νερού που μεταφέρεται στην Αθήνα.
Η επιτυχής διαχείριση αυτής της ξηρασίας δείχνει την ικανότητα της ανθρώπινης παρέμβασης σε δυσμενή φυσικά γεγονότα να αποτρέψει την εμφάνιση μιας κρίσης.
Τα μέσα για μια τέτοια πρόληψη είναι η επιστήμη, η τεχνολογία και η διαχείριση βάσει λογικής.

6. Περίληψη και Συμπεράσματα

Οι δύο χρονοσειρές βροχοπτώσεων στην Ελλάδα (Αθήνα και Θεσσαλονίκη) που έχουν διάρκεια πάνω από έναν αιώνα δείχνουν ότι ο μέσος όρος και τα μέγιστα βάθη βροχοπτώσεων σημειώθηκαν τον 19ο ή τις αρχές του 20ου αιώνα.
Σε σύγκριση με άλλες τοποθεσίες στον κόσμο με μεγάλες χρονοσειρές, αυτές οι δύο χρονοσειρές της Ελλάδας εμφανίζουν πολύ μικρότερη έως αμελητέα κλιματική μεταβλητότητα, τόσο στο μέσο όσο και στο μέγιστο ύψος βροχόπτωσης.
Η τρέχουσα περίοδος μπορεί να χαρακτηριστεί κανονική χωρίς αξιόλογα κλιματικά φαινόμενα.
Όσον αφορά τη μέγιστη ημερήσια βροχόπτωση, ο αριθμός των σταθμών με χρονοσειρές 60 ετών και άνω (238 σταθμοί σε όλες τις υδάτινες περιοχές) μας επιτρέπει να συμπεράνουμε με ασφάλεια ότι δεν υπάρχουν αξιοσημείωτα κλιματικά φαινόμενα κατά την εξεταζόμενη περίοδο.
Τόσο η χρονική κατανομή των υψηλών ρεκόρ όσο και οι κλιματικές διακυμάνσεις τους συμφωνούν εντυπωσιακά με τις θεωρητικές προσδοκίες υπό σταθερότητα, ενώ υπάρχει ισορροπία μεταξύ θετικών και αρνητικών κλιματικών τάσεων.
Όσον αφορά τον ετήσιο μέσο όρο βροχόπτωσης, τα δύο σημαντικότερα κλιματικά γεγονότα που έχουν συμβεί στην Ελλάδα από τα μέσα του 20ου αιώνα έως σήμερα είναι (α) η ομαδοποίηση των υψηλών ρεκόρ του μέσου ετήσιου βάθους βροχοπτώσεων, δηλαδή 1/ 3 από όλους τους σταθμούς, σε ένα έτος, το υδρολογικό έτος 1962–63, και (β) την έντονη και επίμονη ξηρασία πριν και μετά το 1990, όπου η πενταετία από το 1988–89 έως το 1992–93 είδε πάνω από το 50% όλα τα χαμηλά ρεκόρ.
Η εναλλαγή ξηρών και υγρών περιόδων είναι επίσης ένα αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό που αποκαλύπτεται από τη μελέτη υδρολογικών δεδομένων.
Αυτή η συμπεριφορά ήταν γνωστή στους Έλληνες φιλοσόφους από τον 6ο αιώνα π.Χ. (βλ. Ξενοφάνη, βλ. [ 46 ]).
Εξάλλου, οι ξηρές συνθήκες στην Ελλάδα δεν αποτέλεσαν εμπόδιο για την ανάπτυξη του ελληνικού πολιτισμού αλλά μάλλον ένα έναυσμα για την ανάπτυξη της επιστήμης, της τεχνολογίας και της διαχείρισης [ 47 , 48 ].
 Ζωντανή μαρτυρία αυτού του γεγονότος αποτελούν τα αρχαία υδραγωγεία της Αθήνας που λειτουργούν μέχρι σήμερα [ 49 ].
Μια σύγχρονη επανάληψη του τελευταίου επιτεύγματος είναι ότι, ως αποτέλεσμα της επιτυχημένης διαχείρισης της μεγάλης ξηρασίας πριν από 30 χρόνια, η Αθήνα διαθέτει πλέον ένα τέλειο σύστημα ύδρευσης.
 Η επιτυχής αντιμετώπιση αυτής της κρίσης είναι αναμφισβήτητα ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της σύγχρονης ελληνικής δημόσιας πολιτικής.
Θα ήταν αδύνατο χωρίς την ικανή και ρεαλιστική ηγεσία και τη δημόσια συμμετοχή.
Ωστόσο, μέχρι τώρα, η επιτυχής διαχείριση αυτής της ξηρασίας μπορεί να έχει ξεχαστεί καθώς υπάρχει η τάση να συσχετίζονται τα πάντα με την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή και να τη διαχειρίζονται σε ένα τέτοιο πλαίσιο.
Το κλίμα, η μετονομαζόμενη κλιματική αλλαγή, η κλιματική έκτακτη ανάγκη, η κλιματική κρίση κ.λπ., ήταν ο μεταμοντέρνος αποδιοπομπαίος τράγος στον οποίο κατηγορείται κάθε καταστροφή.
 Για παράδειγμα, στην Ελλάδα, ακόμη και ο νέος κορωνοϊός κατηγορήθηκε σε αυτήν [ 50 ].
Το πιο πρόσφατο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ελλάδα [ 51 ] (ευρέως αναφερόμενο ως «εθνική τραγωδία»), στο οποίο σκοτώθηκαν δεκάδες (και το οποίο δεν κατηγορήθηκε ακόμη για κλιματικά γεγονότα), μπορεί να θεωρηθεί ως μια δραματική έκκληση για επιστροφή στην ο λόγος (ο αριστοτελικός «ορθός λόγος» [ 52 ]) και η αξιοκρατία (ο απαραίτητος σύντροφος της δημοκρατίας, κατά τον Περικλή [ 53]), και για το αντίστροφο της μεταμοντέρνας κοινωνικοπολιτικής παρακμής και παρακμής.

Συνεισφορές Συγγραφέων

Conceptualization, DK; μεθοδολογία, DK; λογισμικό, DK και TI? επικύρωση, DK και TI· επίσημη ανάλυση, DK, TI, AK, NM (Νικόλαος Μαλάμος), NM (Νίκος Μαμάσης), PD, NT και DM; έρευνα, DK, TI, AK, NM (Νικόλαος Μαλάμος), NM (Νίκος Μαμάσης), PD, NT και DM; πόρους, DK και TI· επιμέλεια δεδομένων, DK, TI, AK, NM (Νικόλαος Μαλάμος), NM (Νίκος Μαμάσης), PD, NT και DM; γραφή—προετοιμασία πρωτότυπου σχεδίου, DK; συγγραφή—κριτική και επιμέλεια, DK, TI, AK, NM (Νικόλαος Μάλαμος), NM (Νίκος Μαμάσης), PD, NT και DM; οπτικοποίηση, DK, TI, AK και NM (Νικόλαος Μαλάμος); εποπτεία, DK και TI· διαχείριση έργου, DK και TI· εξαγορά χρηματοδότησης, DK και TI Όλοι οι συγγραφείς έχουν διαβάσει και έχουν συμφωνήσει με τη δημοσιευμένη έκδοση του χειρογράφου.

Χρηματοδότηση

This research was funded by the General Directorate of Water of the Greek Ministry of Environment and Energy through the unit “Επιτελική Δομή ΕΣΠA Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας Τομέα Περιβάλλοντος” in the framework of the project “Production of maps with updated parameters of the ombrian curves at country level (implementation of the EU Directive 2007/60/EC in Greece)”.

Δήλωση διαθεσιμότητας δεδομένων

Τα δεδομένα που ανακτήθηκαν από την πλατφόρμα ClimExp είναι διαθέσιμα στο διαδίκτυο δωρεάν ( http://climexp.knmi.nl/ (πρόσβαση στις 25 Μαρτίου 2023)). Τα στοιχεία της Γενικής Διεύθυνσης Υδάτων του Ελληνικού Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά δωρεάν από την πλατφόρμα Hydroscope ( http://www.hydroscope.gr/ (πρόσβαση στις 25 Μαρτίου 2023)). Όλα τα άλλα δεδομένα ανήκουν σε άλλους ελληνικούς οργανισμούς και δεν είναι δημόσια διαθέσιμα.

Ευχαριστίες

Ευχαριστούμε τους τρεις κριτές για τη θετική αξιολόγηση της εργασίας μας και τα εποικοδομητικά σχόλιά τους, που μας βοήθησαν να τη βελτιώσουμε. Αναγνωρίζουμε τη βοήθεια που παρείχε ο Μαργαρίτης (Μάριος) Βαφειάδης για τη σύνταξη του αρχείου βροχοπτώσεων της Θεσσαλονίκης.
Εκφράζουμε τις ιδιαίτερες ευχαριστίες μας στη Γενική Διεύθυνση Υδάτων του Ελληνικού Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, την πρώην διευθύντρια της Μαρία Γκίνη και όλο το προσωπικό της για την ανάθεση της μελέτης [ 13] και η συνεργασία.
Ευχαριστούμε όλους τους εργολάβους της Γενικής Διεύθυνσης Υδάτων για την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τις πλημμύρες για τη συμβολή τους στη συλλογή των συνόλων δεδομένων και τη συνεργασία τους για την κατασκευή των καμπυλών ομβρίας. Τέλος, η DK και η NM (Νίκος Μαμάσης) επιθυμούν να αναγνωρίσουν τους συνεργάτες τους στη διαχείριση της μεγάλης ανομβρίας στην Αθήνα – όλοι πλέον καθυστερημένοι: Δημήτρης Χριστούλας, Ιωάννης Λεονταρίτης, Απόστολος Νασίκας, Ιωάννης Ναζλόπουλος, Αντώνης Ξανθάκης, Θέμης Ξανθόπουλος.
 Οι εξαιρετικά υπεύθυνες διοικητικές τους θέσεις εκείνη την εποχή και η ορθολογική, βασισμένη στην τεχνολογία προσέγγισή τους στη διαχείριση μάς βοήθησαν να αναπτύξουμε τη δική μας ορθολογική, βασισμένη στην τεχνολογία προσέγγιση και να αποφύγουμε τις μη επιστημονικές παγίδες της εποχής μας.

Συγκρούσεις συμφερόντων

Οι συγγραφείς δηλώνουν ότι δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων.

Παράρτημα Α. Χρονική σειρά βροχοπτώσεων στη Μπολόνια ως σημείο αναφοράς

Η ημερήσια χρονοσειρά βροχοπτώσεων στη Μπολόνια της Ιταλίας είναι μία από τις μεγαλύτερες παγκοσμίως και είναι μία από τις πλησιέστερες στην Ελλάδα χρονοσειρές.
Μια σειρά δεδομένων 206 ετών, ξεκινώντας το 1813, συγκεντρώθηκε στο [ 5 ] και απεικονίστηκε στο Σχήμα Α1. Εκτός από τις ημερήσιες τιμές, το σχήμα δείχνει (α) τις μέγιστες ετήσιες ημερήσιες τιμές που κυμαίνονται από 17,6 έως 155,7 mm/d (αναλογία 1:8,8), (β) τις μέγιστες κλιματικές ημερήσιες τιμές (μέσος όρος 30 ετών) που κυμαίνονται από 48,1 σε 61,3 mm (αναλογία 1:1,3) και (γ) τις κλιματικές μέσες ημερήσιες τιμές (μέσες τιμές 30 ετών) που κυμαίνονται από 1,5 έως 2,2 mm/ημέρα (αναλογία 1:1,5).
 Οι τελευταίες δεκαετίες δεν υποδηλώνουν τίποτα το αξιοσημείωτο και το μέγιστο ρεκόρ σημειώθηκε πριν από 90 χρόνια.
Οι κλιματικές διακυμάνσεις είναι εμφανείς και ακανόνιστες.
Περιγράφονται πιο αποτελεσματικά και φειδωλά σε ένα στοχαστικό πλαίσιο ως έντονα επίμονη συμπεριφορά, ή στοχαστική δυναμική HK, με μια παράμετρο Hurst𝐻=0.86�=0.865 ].
 Όπως συμβαίνει με τις περισσότερες μεγάλες χρονικές σειρές, η σειρά βροχοπτώσεων της Μπολόνια δείχνει ότι η αλλαγή είναι διαρκής [ 34 ].
Εικόνα Α1. Χρονικές σειρές ημερήσιων σειρών βροχοπτώσεων στη Μπολόνια (έναρξη 1813, συνολικό μήκος 206 χρόνια), με σημειωμένα ετήσια μέγιστα βάθη βροχοπτώσεων και επιπρόσθετα εμφανίζουν κλιματικές τιμές (μέσοι όροι 30 ετών) ετήσιων μέγιστων και ημερήσιων μέσων (προσαρμογή από τον Κουτσογιάννη [5 ] ) .

Παράρτημα Β. Υετός στη Μεσόγειο

Για σύγκριση με την Ελλάδα, μια παρόμοια ανάλυση που χρησιμοποιεί δεδομένα ERA5 για τη Μεσόγειο, που προσδιορίζονται ως σημεία πλέγματος γης στην περιοχή 30° Β–46° Β, 6° Δ–36° Α, παρουσιάζεται σε αυτό το Παράρτημα.
Εξετάστηκε επίσης ολόκληρη η περιοχή, συμπεριλαμβανομένων των θαλάσσιων σημείων, αλλά δεν εμφανίστηκε ουσιαστική διαφορά. Το Σχήμα Α2 (Μεσόγειος) είναι παρόμοιο με το Σχήμα 10 (Ελλάδα).
Η Μεσόγειος έχει θεωρηθεί από την IPCC [ 54 ] και πολυάριθμες δημοσιεύσεις της βιβλιογραφίας για το κλίμα ως ένα από τα πιο εξέχοντα και ευάλωτα hotspot της κλιματικής αλλαγής.
Ωστόσο, δεν φαίνονται τέτοιες ενδείξεις στο Σχήμα Α2 , παρόλο που η σημαντική αλλαγή είναι και πάλι εμφανής, ιδιαίτερα στη 10ετή κλίμακα, η οποία είχε συμβεί πολύ νωρίτερα, στις δεκαετίες του 1960 και του 1970.
Αυτό συνέβη και στην Ελλάδα, αν και στη Μεσόγειο, η πιο υγρή χρονιά ήταν το 1971–72 αντί για το 1962–63.
Το Σχήμα Α3 δείχνει την ετήσια σειρά μέγιστων ημερήσιων βροχοπτώσεων στην περιοχή της Μεσογείου.
Το γεγονός ότι τα υψηλά ρεκόρ των ετών 2016–17 και 1956–57 είναι πανομοιότυπα με αυτά του Σχήματος 11 σημαίνει ότι αυτά τα υψηλά εντοπίστηκαν στην Ελλάδα.
Τέλος, το σχήμα Α4 δείχνει τη συχνότητα των ημερών με χαμηλό μέσο βάθος βροχόπτωσης, δείκτης ξηρασίας.
Αυτό είναι παρόμοιο με το Σχήμα 13 (για την Ελλάδα).
Η υψηλότερη συχνότητα ημερών με πολύ χαμηλό τοπικό μέσο βάθος βροχόπτωσης σημειώθηκε το 1955–56.
Τις τελευταίες δεκαετίες δεν έχει εμφανιστεί κανένα σημάδι άνευ προηγουμένου ξηρασίας.
Εικόνα Α2. Ετήσια μέση ( άνω ) και τυπική απόκλιση ( κατώτερη ) ημερήσια σειρά βροχοπτώσεων στη μεσογειακή επικράτεια, δηλαδή, τα σημεία του εδάφους πλέγματος στην περιοχή 30° Β–46° Β, 6° Δ–36° Α, από την ημερήσια ευρωπαϊκή επανάλυση ERA5 .
Τα γραφήματα δείχνουν επίσης (α) τις υψηλές και τις χαμηλές καταγραφές, (β) τις κλιματικές τιμές (μέσες τιμές 10ετίας και 30ετίας) και (γ) τις προσαρμοσμένες γραμμικές τάσεις.
Εικόνα Α3. Ετήσιες μέγιστες ημερήσιες σειρές βροχοπτώσεων στη μεσογειακή επικράτεια, δηλαδή, τα σημεία του εδάφους πλέγματος στην περιοχή 30° Β–46° Β, 6° Δ–36° Α, από την ημερήσια ευρωπαϊκή επαναληπτική ανάλυση ERA5.
Το γράφημα δείχνει επίσης (α) τις υψηλές και τις χαμηλές καταγραφές, (β) τις κλιματικές τιμές (μέσες τιμές 10ετίας και 30ετίας) και (γ) την προσαρμοσμένη γραμμική τάση.
Εικόνα Α4. Συχνότητα ημερών με χαμηλό μέσο βάθος βροχόπτωσης (<0,5 mm) ετησίως στη μεσογειακή επικράτεια, δηλαδή, τα σημεία του εδάφους πλέγματος στην περιοχή 30° Β–46° Β, 6° Δ–36° Α, από τον ημερήσιο Ευρωπαϊκό ERA5 επανανάλυση.
Το γράφημα δείχνει επίσης (α) τις υψηλές και τις χαμηλές καταγραφές, (β) τις κλιματικές τιμές (μέσες τιμές 10ετίας και 30ετίας) και (γ) την προσαρμοσμένη γραμμική τάση.

βιβλιογραφικές αναφορές

  1. Θουκυδίδης. Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου 3.82.4. Διαθέσιμο στο διαδίκτυο: https://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/library/browse.html?text_id=73&page=105 (πρόσβαση στις 20 Απριλίου 2023).
  2. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κηρύσσει την κλιματική έκτακτη ανάγκη. Διαθέσιμο στο διαδίκτυο: https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20191121IPR67110/the-european-parliament-declares-climate-emergency (πρόσβαση στις 25 Μαρτίου 2023).
  3. Ο Γενικός Γραμματέας Προειδοποιεί για Κλιματική Έκτακτη Έκτακτη Ανάγκη, Αποκαλώντας την Έκθεση της Διακυβερνητικής Επιτροπής «Φάκελο Ντροπής», ενώ λέγοντας ότι οι Ηγέτες «Λέουν Ψέματα», Πυροδοτούν Φλόγες. Διαθέσιμο στο διαδίκτυο: https://press.un.org/en/2022/sgsm21228.doc.htm (πρόσβαση στις 25 Μαρτίου 2023).
  4. Κλιματική Κρίση [Climate Crisis; in Greek]. Available online: https://civilprotection.gov.gr/klimatiki-krisi (accessed on 25 March 2023).
  5. Κουτσογιάννης, D. Stochastics of Hydroclimatic Extremes—A Cool Look at Risk , 2nd ed.; Kallipos Open Academic Editions: Αθήνα, Ελλάδα, 2022; 346p, ISBN 978-618-85370-0-2. [ Google Scholar ] [ CrossRef
  6. Sargentis, G.-F.; Ioannidis, R.; Bairaktaris, I.; Frangedaki, E.; Dimitriadis, P.; Iliopoulou, T.; Koutsoyiannis, D.; Lagaros, N.D. Wildfires vs. Sustainable Forest Partitioning. Conservation 20222, 195–218. [Google Scholar] [CrossRef]
  7. Majone, Β.; Avesani, D.; Zulian, Ρ.; Fiori, Α.; Bellin, A. Ανάλυση ακραίων ακραίων ροών σε μελέτες κλιματικής αλλαγής: Πώς βαθμονομούμε τα υδρολογικά μοντέλα; Hydrol. Earth Syst. Sci. 2022 , 26 , 3863–3883. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  8. Liu, Χ.; Li, Ζ.; Attarod, P. Κατανοώντας τα υδρολογικά άκρα και τις επιπτώσεις τους σε ένα μεταβαλλόμενο κλίμα: Παρατηρήσεις, μοντελοποίηση και απόδοση. Εμπρός. Earth Sci. 2021 , 8 , 632186. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  9. Tabari, H. Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στις πλημμύρες και οι ακραίες βροχοπτώσεις αυξάνονται με τη διαθεσιμότητα νερού. Sci. Rep. 2020 , 10 , 13768. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  10. Η κλιματική αλλαγή εξακολουθεί να θεωρείται κορυφαία παγκόσμια απειλή, αλλά οι κυβερνοεπιθέσεις αυξάνουν την ανησυχία|Ερευνητικό Κέντρο Pew. Διαθέσιμο στο διαδίκτυο: https://www.pewresearch.org/global/2019/02/10/climate-change-still-seen-as-the-top-global-threat-but-cyberattacks-a-rising-concern/ ( πρόσβαση στις 25 Μαρτίου 2023).
  11. Κουτσογιάννης, Δ.; Ανδρεαδάκης, Α.; Μαυροδήμου, Ρ.; Χριστοφίδης, Α.; Mamassis, Ν.; Ευστρατιάδης, Α.; Κουκουβίνος, Α.; Καραβόκυρος, Γ.; Κοζάνης, Σ.; Mamais, D.; et al. Εθνικό Πρόγραμμα Διαχείρισης και Προστασίας Υδάτινων Πόρων, Υποστήριξη για την κατάρτιση του Εθνικού Προγράμματος Διαχείρισης και Διατήρησης Υδατικών Πόρων ; Τμήμα Μηχανικών Υδάτινων Πόρων και Περιβάλλοντος – Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο: Αθήνα, Ελλάδα, 2008; 748p. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  12. Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οδηγία 2007/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2007, για την αξιολόγηση και τη διαχείριση των κινδύνων πλημμύρας . L 288, 6.11.2007; Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων: Aberdeen, UK, 2007; Π. 27. [ Google Scholar ]
  13. Κουτσογιάννης , Δ. ; Ηλιοπούλου, Τ.; Κουκουβίνος , Α. ; Μάλαμος, Ν.; Mamassis, N.; Δημητριάδης, Π.; Τεπετίδης, Ν.; Μαρκαντώνης , Δ. Μεταβολίτης [Τεχνική Έκθεση; στα ελληνικα] Παραγωγή Χαρτών με Ενημερωμένες Παραμέτρους των Καμπυλών της Ομβρίας σε επίπεδο χώρας (Εφαρμογή της Οδηγίας ΕΕ 2007/60/ΕΚ στην Ελλάδα) ; Τμήμα Μηχανικών Υδατικών Πόρων και Περιβάλλοντος-Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο: Αθήνα, Ελλάδα, 2023. [ Google Scholar
  14. Climate Explorer. Ολλανδικό Βασιλικό Ολλανδικό Μετεωρολογικό Ινστιτούτο (KNMI). Διαθέσιμο στο διαδίκτυο: https://climexp.knmi.nl/ (πρόσβαση στις 25 Ιανουαρίου 2023).
  15. Κουτσογιάννης, Δ.; Μπαλούτσος, Γ. Ανάλυση μακράς καταγραφής της μέγιστης ετήσιας βροχόπτωσης στην Αθήνα, Ελλάδα και σχεδιαστικά συμπεράσματα βροχοπτώσεων. Nat. Hazards 2000 , 22 , 29–48. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  16. ERA5: Τεκμηρίωση δεδομένων — Γνωσιακή Βάση Copernicus — Wiki Confluence ECMWF. Διαθέσιμο στο διαδίκτυο: https://confluence.ecmwf.int/display/CKB/ERA5%3A+data+documentation#heading-Relatedarticles (πρόσβαση στις 25 Μαρτίου 2023).
  17. Κουτσογιάννης, Δ. Επανεξέταση του παγκόσμιου υδρολογικού κύκλου: Εντείνεται; Hydrol. Earth Syst. Sci. 2020 , 24 , 3899–3932. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  18. Hassler, Β.; Lauer, A. σύγκριση των συνόλων δεδομένων επαναανάλυσης και παρατήρησης κατακρήμνισης συμπεριλαμβανομένων των ERA5 και WFDE5. Atmosphere 2021 , 12 , 1462. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  19. Bandhauer, Μ.; Isotta, F.; Lakatos, Μ.; Lussana, C.; Båserud, L.; Izsák, Β.; Szentes, Ο.; Tveito, OE; Frei, C. Αξιολόγηση των ημερήσιων αναλύσεων βροχοπτώσεων σε E-OBS (v19. 0e) και ERA5 σε σύγκριση με περιφερειακά σύνολα δεδομένων υψηλής ανάλυσης σε ευρωπαϊκές περιοχές. Int. J. Climatol. 2022 , 42 , 727–747. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  20. Longo-Minnolo, G.; Vanella, D.; Consoli, S.; Pappalardo, S.; Ramírez-Cuesta, JM Αξιολόγηση της χρήσης της επαναανάλυσης ERA5-Land και μεθόδων χωρικής παρεμβολής για την ανάκτηση εκτιμήσεων βροχόπτωσης σε κλίμακα λεκάνης. Atmos. Res. 2022 , 271 , 106131. ​​[ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  21. Τζιοβάνι. Η γέφυρα μεταξύ δεδομένων και επιστήμης. Διαθέσιμο στο διαδίκτυο: https://giovanni.gsfc.nasa.gov/giovanni/ (πρόσβαση στις 25 Ιανουαρίου 2023).
  22. IMERG: Ολοκληρωμένες ανακτήσεις πολλαπλών δορυφόρων για την αποστολή μέτρησης της παγκόσμιας βροχόπτωσης GPM|NASA. Διαθέσιμο στο διαδίκτυο: https://gpm.nasa.gov/data/imerg (πρόσβαση στις 25 Ιανουαρίου 2023).
  23. Καζαμίας, ΑΠ; Σαπουντζής, Μ.; Λαγουβάρδος, Κ. Αξιολόγηση εκτιμήσεων βροχόπτωσης GPM-IMERG σε πολλαπλές χρονικές και χωρικές κλίμακες στην Ελλάδα. Atmos. Res. 2022 , 269 , 106014. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  24. Μάλαμος, Ν.; Κουτσογιάννης, Δ. Διγραμμική εξομάλυνση επιφανειών για χωρική παρεμβολή με προαιρετική ενσωμάτωση εκφραστικής μεταβλητής. Μέρος 1: Θεωρία. Hydrol. Sci. J. 2016 , 61 , 519–526. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  25. Μάλαμος, Ν.; Κουτσογιάννης, Δ. Διγραμμική εξομάλυνση επιφανειών για χωρική παρεμβολή με προαιρετική ενσωμάτωση εκφραστικής μεταβλητής. Μέρος 2: Εφαρμογή σε δεδομένα σύνθεσης και βροχοπτώσεων. Hydrol. Sci. J. 2016 , 61 , 527–540. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  26. Κουτσογιάννης, Δ.; Montanari, A. Στατιστική ανάλυση υδροκλιματικών χρονοσειρών: Αβεβαιότητα και ιδέες. Υδατικό Πόρων. Res. 2007 , 43 , W05429. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  27. Đurin, Β.; Kranjčić, N.; Kanga, S.; Singh, SK; Sakač, N.; Pham, QB; Hunt, J.; Dogančić, D.; Di Nunno, F. Εφαρμογή της μεθόδου επανακλιμακούμενων προσαρμοσμένων μερικών αθροισμάτων (RAPS) στην υδρολογία — Μια επισκόπηση. Adv. Civ. Αρχιτ. Eng. 2022 , 13 , 58–72. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  28. Đurin, Β.; Raič, Μ.; Sušilović, P. Εφαρμογή της μεθόδου RAPS ανάλυσης χρονοσειρών στην αξιολόγηση της απόδοσης κουρτίνας ενέματα στο καρστ—Μια μελέτη περίπτωσης του φράγματος της υδροηλεκτρικής ενέργειας (HEPP) Mostar Dam στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Hydrology 2022 , 9 , 192. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  29. Şen, Ζ.; Şişman, Ε.; Dabanli, I. Καινοτόμος ανάλυση τάσεων πολυγώνων (IPTA) και εφαρμογές. J. Hydrol. 2019 , 575 , 202–210. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  30. Mazrekaj, R.; Đurin, Β.; Shala, Α.; Lajqi, S.; Alamatian, E. Μια νέα προσέγγιση στην ανάλυση των τροχαίων ατυχημάτων χρησιμοποιώντας την ανάλυση τάσεων και τη μέθοδο IPTA: Μια μελέτη περίπτωσης του Κοσσυφοπεδίου. Balt. J. Road Bridge Eng. 2022 , 17 , 1–17. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  31. Κουτσογιάννης, Δ. Κλιματική αλλαγή, φαινόμενο Hurst και υδρολογική στατιστική. Hydrol. Sci. J. 2003 , 48 , 3–24. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  32. Cohn, ΤΑ; Lins, HF Nature’s style: Φυσικά μοντέρνο. Geophys. Res. Κάτοικος της Λατβίας. 2005 , 32 , L23402. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  33. Hamed, KH Ανίχνευση τάσης σε υδρολογικά δεδομένα: Η δοκιμή τάσης Mann-Kendall υπό την υπόθεση κλιμάκωσης. J. Hydrol. 2008 , 349 , 350–363. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  34. Κουτσογιάννης, Δ. Υδρολογία και Αλλαγή. Hydrol. Sci. J. 2013 , 58 , 1177–1197. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  35. Ηλιοπούλου, Τ.; Κουτσογιάννης, Δ. Προβάλλοντας το μέλλον των ακραίων βροχοπτώσεων: Καλύτερα κλασικά παρά μοντέρνα. J. Hydrol. 2020 , 588 , 125005. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  36. Κουτσογιάννης, Δ. Μια τυχαία βόλτα στο νερό. Hydrol. Earth Syst. Sci. 2010 , 14 , 585–601. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  37. Hurst, HE Δυνατότητες μακροπρόθεσμης αποθήκευσης δεξαμενών. Μεταφρ. Είμαι. Soc. Πολιτικός Μηχ. 1951 , 116 , 776-808. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  38. Κουτσογιάννης, Δ. Το φαινόμενο Hurst και ο κλασματικός θόρυβος Gauss γίνονται εύκολα. Hydrol. Sci. J. 2002 , 47 , 573-595. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  39. Ηλιοπούλου, Τ.; Κουτσογιάννης, Δ. Αποκαλύπτοντας την κρυφή επιμονή στα μέγιστα ρεκόρ βροχοπτώσεων. Hydrol. Sci. J. 2019 , 64 , 1673–1689. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  40. Στεφανίδης, Κ.; Βαρλάς, Γ.; Παπαδόπουλος, Α.; Δημητρίου, Ε. Τέσσερις δεκαετίες επιφανειακής θερμοκρασίας, βροχοπτώσεων και τάσεων ταχύτητας ανέμου στις λίμνες της Ελλάδας. Sustainability 2021 , 13 , 9908. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  41. Varlas, G.; Stefanidis, K.; Papaioannou, G.; Panagopoulos, Y.; Pytharoulis, I.; Katsafados, P.; Papadopoulos, A.; Dimitriou, E. Unravelling precipitation trends in greece since 1950s using ERA5 climate reanalysis data. Climate 202210, 12. [Google Scholar] [CrossRef]
  42. Κουτσογιάννης, Δ.; Ευστρατιάδης, Α.; Γεωργακάκος, Κ. Αξιολόγηση αβεβαιότητας μελλοντικών υδροκλιματικών προβλέψεων: Σύγκριση πιθανοτικών και σεναρίων προσεγγίσεων. J. Hydrometeorol. 2007 , 8 , 261-281. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  43. Κουτσογιάννης, D. Hurst-Kolmogorov Δυναμική και αβεβαιότητα. Μαρμελάδα. Υδατικό Πόρων. Αναπλ. 2011 , 47 , 481–495. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  44. Κουτσογιάννης, Δ.; Καραβόκυρος, Γ.; Ευστρατιάδης, Α.; Mamassis, Ν.; Κουκουβίνος, Α.; Χριστοφίδης, Α. Ένα σύστημα υποστήριξης αποφάσεων για τη διαχείριση του συστήματος υδατικών πόρων της Αθήνας. Phys. Chem. Earth 2003 , 28 , 599–609. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  45. Ξένος, Δ.; Πάσιος, Ι.; Γεωργιάδης, Σ.; Parlis, Ε.; Κουτσογιάννης, Δ. Διαχείριση ζήτησης νερού και ύδρευση Αθηνών. Στα Πρακτικά του 7ου Επιστημονικού και Πρακτικού Συνεδρίου Τεχνολογίες και Διαχείριση Ποιότητας του Νερού στη Βουλγαρία, Σόφια, Βουλγαρία, 20–22 Φεβρουαρίου 2002; Βουλγαρική Εθνική Ένωση για την Ποιότητα του Νερού: Σόφια, Βουλγαρία, 2002; σελ. 44–50. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  46. Κουτσογιάννης, Δ.; Mamassis, Ν.; Ευστρατιάδης, Α.; Ζαρκαδούλας, Ν.; Markonis, Y. Floods in Greece. Στις Αλλαγές του Κινδύνου Πλημμύρας στην Ευρώπη ; Kundzewicz, ZW, Εκδ.; IAHS Press—International Association of Hydrological Sciences: Wallingford, UK, 2012; Κεφάλαιο 12; σελ. 238–256. [ Μελετητής Google ]
  47. Κουτσογιάννης, Δ.; Πατρικίου, Α. Έλεγχος νερού στις αρχαίες ελληνικές πόλεις. In A History of Water: Water and Urbanization ; Tvedt, Τ., Oestigaard, Τ., Eds.; IB Tauris: Λονδίνο, ΗΒ, 2014; σελ. 130–148. [ Μελετητής Google ]
  48. Κουτσογιάννης, Δ.; Μαμάσης, Ν. Από τη μυθολογία στην επιστήμη: Η ανάπτυξη των επιστημονικών υδρολογικών εννοιών στην ελληνική αρχαιότητα και η συνάφειά της με τη σύγχρονη υδρολογία. Hydrol. Earth Syst. Sci. 2021 , 25 , 2419–2444. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  49. Κουτσογιάννης, Δ.; Ζαρκαδούλας, Ν.; Αγγελάκης, Α.Ν. Τσομπάνογλου, Γ. Η διαχείριση των αστικών υδάτων στην αρχαία Ελλάδα: Κληρονομιές και διδάγματα. J. Water Resource. Σχέδιο. Manag. 2008 , 134 , 45–54. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  50. Ζερεφός: Πιθανότατα ο κορωνοϊός προέρχεται από λιώσιμο πάγων της Σιβηρίας—O πλανήτης εκπέμπει «SOS» [Zerefos: Most Likely the Coronavirus Comes from Melting Siberian Ice—The Planet Sends an SOS; in Greek]. Available online: https://www.tovima.gr/2021/06/30/science/zerefos-pithanotata-o-koronoios-proerxetai-apo-liosimo-pagon-tis-sivirias-o-planitis-ekpempei-sos/ (accessed on 25 March 2023).
  51. Τρένο στην Ελλάδα: Εικόνες καταστροφής καθώς σκοτώθηκαν δεκάδες — BBC News. Διαθέσιμο στο διαδίκτυο: https://www.bbc.com/news/world-europe-64808123 (πρόσβαση στις 25 Μαρτίου 2023).
  52. Αριστοτέλης. Nicomachean Ethics, 1144b. Διαθέσιμο στο διαδίκτυο: https://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/library/browse.html?text_id=78&page=72 (πρόσβαση στις 20 Απριλίου 2023).
  53. Θουκυδίδης. Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου 2.37.1. Διαθέσιμο στο διαδίκτυο: https://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/library/browse.html?text_id=73&page=58 (πρόσβαση στις 20 Απριλίου 2023).
  54. IPCC (Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή). Climate Change 2021: The Physical Science Base. Συμβολή της ομάδας εργασίας I στην έκτη έκθεση αξιολόγησης της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή . Cambridge University Press: Cambridge, UK; Νέα Υόρκη, Νέα Υόρκη, ΗΠΑ, 2021. Π. 2391. [ Google Scholar ]
Αποποίηση ευθύνης/Σημείωση εκδότη: Οι δηλώσεις, οι απόψεις και τα δεδομένα που περιέχονται σε όλες τις δημοσιεύσεις είναι αποκλειστικά αυτές του μεμονωμένου συγγραφέα ή συντελεστών και όχι του MDPI ή/και του εκδότη.
Το MDPI ή/και ο συντάκτης αποποιείται την ευθύνη για οποιονδήποτε τραυματισμό ατόμων ή ιδιοκτησίας που προκύπτει από οποιεσδήποτε ιδέες, μεθόδους, οδηγίες ή προϊόντα που αναφέρονται στο περιεχόμενο.
Δικαιούχος αδείας MDPI, Βασιλεία, Ελβετία. 
Αυτό το άρθρο είναι ένα άρθρο ανοιχτής πρόσβασης που διανέμεται υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις της άδειας Creative Commons Attribution (CC BY) ( https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ ).

Μοιραστείτε και αναφέρετε

MDPI και στυλ ACS

Koutsoyiannis, D.; Iliopoulou, T.; Koukouvinos, A.; Malamos, N.; Mamassis, N.; Dimitriadis, P.; Tepetidis, N.; Markantonis, D. In Search of Climate Crisis in Greece Using Hydrological Data: 404 Not Found. Water 202315, 1711. https://doi.org/10.3390/w15091711

Στυλ AMA
Koutsoyiannis D, Iliopoulou T, Koukouvinos A, Malamos N, Mamassis N, Dimitriadis P, Tepetidis N, Markantonis D. In Search of Climate Crisis in Greece Using Hydrological Data: 404 Not Found. Water. 2023; 15(9):1711. https://doi.org/10.3390/w15091711Σικάγο/Τουραμπιανό στυλ
Koutsoyiannis, Demetris, Theano Iliopoulou, Antonis Koukouvinos, Nikolaos Malamos, Nikos Mamassis, Panayiotis Dimitriadis, Nikos Tepetidis, and David Markantonis. 2023. “In Search of Climate Crisis in Greece Using Hydrological Data: 404 Not Found” Water 15, no. 9: 1711. https://doi.org/10.3390/w15091711

Σημειώστε ότι από το πρώτο τεύχος του 2016, αυτό το περιοδικό χρησιμοποιεί αριθμούς άρθρων αντί για αριθμούς σελίδων. Δείτε περισσότερες λεπτομέρειες εδώ .

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα στατιστικά του περιοδικού, κάντε κλικ εδώ .

Πολλαπλά αιτήματα από την ίδια διεύθυνση IP υπολογίζονται ως μία προβολή.

https://www.mdpi.com/2073-4441/15/9/1711

Μοιραστείτε το

Σχόλια (0)

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

×