Η αστυνομία του πρώτου σάχη έσκιζε τα τσαντόρ των γυναικών και επέβαλλε στους άνδρες να φορούν καπέλα με γείσο.
Ο εμβληματικός Μοσαντέκ, που τάφηκε στην αυλή του σπιτιού του.
Ο δεύτερος σάχης έχασε τη μάχη όταν άλλαξε το ημερολόγιο.
Ο εξόριστος Χομεϊνί επικοινωνούσε καλύτερα με τους υποστηρικτές του από το Παρίσι παρά από το γειτονικό Ιράκ.
Διαβάστε για το Ιράν, αυτή την απίθανη χώρα με το έντονο εθνολογικό μωσαϊκό και το “γρανιτένιο” σιιτικό δόγμα.
To Ιράν πριν τους μουλάδες: Παχλαβί, Μοσαντέκ, Σοράγια, σκισμένα τσαντόρ, γαλλικές κασέτες
Τι γνωρίζουμε για το Ιράν; Ότι παλιά λεγόταν Περσία.
Ότι μας είχαν άχτι τους Έλληνες, από τότε που ήμασταν πόλεις-κράτη και όχι κάτι ενιαίο.
Ότι τους κατέκτησε ο Μέγας Αλέξανδρος.
Ότι άλλαξαν πολλές αυτοκρατορίες.
Ότι επί σάχη οι γυναίκες φορούσαν μαγιό μπικίνι και παντελόνια τζιν.
Και ότι από τότε που ανέβηκε στην εξουσία ο Χομεϊνί οι γυναίκες κουκουλώθηκαν με τσαντόρ, οι άνδρες άφησαν μούσια και η χώρα έγινε το πρώτο πραγματικά θεοκρατικό καθεστώς του σύγχρονου κόσμου.
Αυτά μόνο.
Δυστυχώς.
Άντε, να’ χουμε ακούσει και ότι η χώρα έχει πολύ πετρέλαιο.
Για την ακρίβεια, πάρα πολύ πετρέλαιο.
Και ότι κάποια στιγμή είχε αναλάβει ένας Μοσαντέκ, καλός άνθρωπος, πήγε να τα βάλει με τη Δύση και τους πετρελαιάδες και έφαγε το κεφάλι του.
Και για τη Σοράγια, τη δεύτερη σύζυγο του σάχη, που τη χώρισε επειδή ήταν στείρα κι αυτή έπνιγε τη θλίψη της σε διακοπές διαρκείας στην Ελλάδα, που υπεραγαπούσε.
Έχουμε μεγάλα κενά ιστορικά όσον αφορά εκείνη την περιοχή, που υπήρξε κομβική στην παγκόσμια ιστορία.
Ανάθρεψε αυτοκρατορίες που κυριάρχησαν επί αιώνες, δυναστείες ζάμπλουτες, αλλά και τώρα παίζει έναν τρομακτικά σημαντικό γεωστρατηγικό ρόλο, λόγω της θέσης του και των πετρελαίων του.
Ορίστε, λοιπόν, κάποια στοιχεία που θα μας βοηθήσουν όχι μόνο να γνωρίσουμε καλύτερα το Ιράν, αλλά και να καταλάβουμε γιατί βρίσκεται σε μια κατάσταση που στην Ελλάδα την περιγράφουμε ως «μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα»;
To κείμενο δεν είναι απολύτως ιστορικό. Δεν έχει σκοπό να παρουσιάσει αναλυτικά την ιστορία της Περσίας από τον Κύρο, τον Ξέρξη και τον Μαρδόνιο και τον Δαρείο.
Στην περιοχή, πάντως, αναπτύχθηκαν όντως μεγάλες αυτοκρατορίες. Και οι αυτοκρατορίες, ξέρετε, «δημιουργούν» διοικητές και διοικητικούς υπαλλήλους.
Η διοικητική εμπειρία των Περσών χάνεται στα βάθη των αιώνων.
Κι ήταν αυτή που, μαζί με τη γλώσσα και τον πολιτισμό τους, βοήθησε να μείνουν ζωντανοί παρά τις κατακτήσεις και από διαφορετικούς λαούς.
Από το βασίλειο των Μήδων, που δημιουργήθηκε περίπου το 678 π.Χ. μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα στην περιοχή που ονομάζουμε σήμερα Ιράν αναπτύχθηκαν τουλάχιστον δέκα σημαντικότατες δυναστείες-αυτοκρατορίες, που εκτείνονταν πολύ περισσότερο από τα σημερινά σύνορα.
Το σημαντικό είναι ότι οι Πέρσες, παρά τις κατακτήσεις, έβρισκαν τρόπους να επιβάλλουν το δικό τους πολιτισμό και στο τέλος να αφομοιώνουν τους ίδιους τους κατακτητές τους!
Αυτό συνέβη μέχρι και με τον Μέγα Αλέξανδρο.
Αλλά συνέβη και με τις τελευταίες «ξένες» δυναστείες που διαφέντεψαν την Περσία από το 1736 ως το 1925: Τους Αφσαρίντ και τους Κατζάρ.
Οι Ασφαρίντ ήταν μια τουρκογενής φυλή από το σημερινό Τουρκμενιστάν, οι οποίοι κατέκτησαν το σημερινό Ιράν και οι αρχηγοί τους το κυβέρνησαν από το 1736 ως το 1794.
Τότε έχασαν τον πόλεμο από τους Κατζάρ, άλλη τουρκογενή φυλή, από το σημερινό Αζερμπαϊτζάν.
Αυτοί έμειναν στην εξουσία ως το 1925. Παρά την κατάκτησή τους, δεν κατάφεραν βέβαια να επιβάλλουν τον δικό τους πολιτισμό στη χώρα.
Υιοθέτησαν, μάλιστα, την περσική γλώσσα, τα φαρσί, όχι μόνο ως επίσημη του κράτους, αλλά τη χρησιμοποιούσαν ως γλώσσα της αυλής και του πολιτισμού.
Ως αυτοκρατορίες που διαδέχονταν η μία την άλλη, τα κράτη που διαφέντευαν το Ιράν είχαν συνηθίσει να έχουν πάρε-δώσε με διαφορετικούς λαούς.
Η βάση, βέβαια, ήταν οι καθ’ εαυτό Πέρσες, και οι συγγενείς ιρανικοί λαοί τους που έχουν κάποιες διαφορές, κυρίως γλωσσικές (Μαζανταρανοί, Λουριστανοί, Γκιλάκι κτλ.).
Ακόμα και σήμερα, λοιπόν, οι Πέρσες εκτιμάται ότι αποτελούν λίγο παραπάνω από το 50% του πληθυσμού της χώρας.
Με τους άλλους συγγενείς λαούς φτάνουν λίγο πάνω από το 60%. Οι υπόλοιποι είναι Αζέροι (24%), Κούρδοι (7%), Άραβες (3%), Τουρκμένοι (2%), Βελούχοι (2%).
Ποιος ήταν και είναι ακόμα ο συνδετικός κρίκος μεταξύ τους;
Το σιιτικό ισλάμ, που θεωρείται πολύ πιο επαναστατικό και ριζοσπαστικό από το «ορθόδοξο» σουνιτικό ισλάμ.
Το 95% του σημερινού πληθυσμού του Ιράν είναι σιίτες, κι αυτή τους η πίστη (που καθιερώθηκε εκεί από τις αρχές του 1500 μ.Χ.) έχει αποδειχτεί ότι ξεπερνάει την εθνολογία.
Στην περιοχή, άλλωστε, βρίσκονται μερικοί από τους πιο ιερούς τόπους των σιιτών, ειδικά στις πόλεις Μασάντ και Κομ, στα ανατολικά.
(Το πλήρες κείμενο στο link στο πρώτο σχόλιο και στο geografida.blogspot.com)
Αφήστε μια απάντηση